BOEKSTART: Baby’s houden van boeken
Voorlezen aan baby’s, kan dat? Begrijpen ze dan al verhaaltjes? En kunnen ze al naar plaatjes kijken? Het antwoord op al deze vragen is: ja!
Baby’s kunnen meer dan je denkt. Al vanaf de eerste dag luistert de baby naar stemmen. In het eerste jaar ontwikkelt een kind zich snel en leert het veel nieuwe dingen. BoekStart speelt daar op in. Bibliotheek Midden-Brabant start dit jaar binnen bijna al de gemeenten met BoekStart. Dit programma wil het lezen met heel jonge kinderen bevorderen. Leidraad is de doorlopende leeslijn. BoekStart is daarbij letterlijk het begin van een jeugd lang aandacht voor lezen. BoekStart richt zich op ouders met een baby vanaf 3 maanden. Zij worden do
or de
gemeente uitgenodigd om naar de bibliotheek te komen om gratis een koffertje met leesboekje en luister-CD op te halen. De baby wordt gratis lid van de bibliotheek. Ook de ouders krijgen een gratis lidmaatschap voor 6 maanden. Het consultatiebureau besteedt na 7 maanden ook aandacht aan het belang van voorlezen voor baby’s.
Uit onderzoek blijkt dat taal- en leesontwikkelingsactiviteiten tussen 0 en 6 jaar 4x zo effectief zijn, dan bij 6 jaar en ouder. Op dit moment is 15% van alle 14/15-jarige jongens laaggeletterd. Dat betekent dat ze moeite hebben met lezen van een contract of een handleiding, waardoor ze beperkt kunnen functioneren in de samenleving. Je kunt dus niet vroeg genoeg beginnen met (voor)lezen.
Bij mijn eigen drie zonen van 12, 15 en 17 jaar merk ik dat ze aan het afhaken
zijn, wat betreft spontaan een leesboek pakken! Tot aan 12 jaar lukt het nog wel, maar daarna in de pubertijd is de afleiding zo groot, dat ze de voorkeur geven aan 'chillen', gamen en MSN-en. Dat is jammer want er zijn tegenwoordig veel meer boeken die bij de belevingswereld van de huidige jongeren aansluiten, dan toen ik jong was. Kijk alleen al maar naar de waargebeurde verhalen uit de slash-serie van Querido. Die hebben mijn zonen inmiddels ontdekt. Het is ook een taak van de bibliotheek en de school in het kader van de doorlopende leeslijn om boeken aan te reiken die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen van 0 tot 18 jaar. Of het nu baby’s van 1 jaar of pubers van 15 jaar zijn: de liefde voor het lezen begint met een boek dat aansluit bij hun denkwereld!
Peter Kok
Heeft u een verhaal en wilt u ons helpen?
De afgelopen tijd zijn wij dan ook in alle gemeenten waar Bibliotheek Midden-Brabant actief is in gesprek gegaan met wethouders en raadsleden. We kunnen niet genoeg het belang van de bibliotheek benadrukken. Dat één op de twee burgers gebruikmaakt van de bibliotheek is een feit dat velen niet kennen. Eén op de vier inwoners van een gemeente heeft bijvoorbeeld een bibliotheekabonnement.
Hiermee wordt aangetoond dat de bibliotheek de meest gebruikte maatschappelijke en culturele voorziening is. Wij vertellen aan de politiek verhalen over het maatschappelijk effect van het wegsnijden van voorzieningen, door het sluiten van vestigingen of het drastisch terugbrengen van openingtijden. Maar het meest raakt men geïnteresseerd als we verhalen vertellen over mensen.
Zoals het verhaal van een oudere dame, die mij op een zondagmiddag in de bibliotheek aan het Koningsplein in Tilburg, vertelde dat ze blij was dat het winterseizoen weer was begonnen met de zondagopening. Want door de week had ze haar bezigheden, maar zondag was de vervelendste dag, er kwam niemand op bezoek en ze kon nergens heen. Dus gelukkig was de bibliotheek open waar ze met een kopje koffie de krant lezen en waar altijd wel wat was te doen of te zien.
Of de grootvader die in een kleine plaatst woont en het vreselijk vindt als de bibliotheek haar deuren daar zou moeten sluiten. Hij bezoekt vier keer per week de bibliotheek om de kranten te lezen. Eens in de twee weken gaat het met zijn kleinzoon boeken lenen. Hij zei: "De bibliotheek is voor mij zo belangrijk om actief te blijven en me te kunnen blijven informeren."
Met deze verhalen gaat beleidstaal leven en gaan de bezuinigingen over mensen van vlees en bloed.
Kunt en wilt u ons daarom vertellen waarom de bibliotheek voor u belangrijk is? Hiermee kunt u ons helpen te voorkomen dat de bezuinigingen een kaalslag gaan veroorzaken in bibliotheekland.
In dit weekend heb ik ook alles gelezen en gevolgd rondom het overlijden van Harry Mulisch. Mijn eerste kennismaking met hem was een titel voor de lijst. Als ik me goed herinner was dat een (dun) cahier met een hoofdstuk uit Archibald Strohalm . Later stond hij regelmatig op mijn 'te lezen lijstje'. Naar aanleiding van de ingelaste TV-uitzending van zondagavond is Siegfried er nu aan toegevoegd. Misschien voor onder de kerstboom.
Henriëtte de Kok
De bieb altijd open!
Zoals u weet, is de bibliotheek veel meer dan alleen een ‘uitleenfabriek’. De bieb is een aangename plek om te ontmoeten of een inspiratiebron voor creatieve geesten. Op vrijdag 16 juli ben ik met een collega op werkbezoek geweest bij de openbare bibliotheek in Amsterdam (OBA), gelegen naast het centraal station. We zijn daar in het prachtige door Jo Coenen ontworpen gebouw aan ’t IJ rondgeleid door de directeur Hans van Velzen. Hij vertelde dat het gebouw primair is ontworpen om er prettig te verblijven. Het uitlenen van boeken is maar een bijzaak. Of je nu een tijdschrift wilt lezen, rustig wilt studeren of heerlijk in een luie stoel in een boek wilt duiken: het kan allemaal. Ook is er het ‘theater van ’t Woord’ en een ruimte in de bieb waar radio opnames worden gemaakt. Overal is aan gedacht. Vooral het ruimtelijk effect is verrassend. Er zijn open ruimtes, waardoor je vanuit de ene verdieping zicht hebt op de andere. Schitterende lichtinval en prachtige vergezichten om bij weg te dromen. Het verbaast mij dus niet dat er gemiddeld zo’n 5000 bezoekers per dag komen en op zondag in de winter zelfs 7000. Met twee restaurants en een koffiebar kun je er zonder onderbreking een hele dag doorbrengen. Bekijk het filmpje voor een korte rondleiding.
Omdat cultuur en ontmoeting centraal staan, heeft de OBA gekozen om altijd open te zijn: 363 dagen per jaar van 10.00 tot 22.00 uur. En dat is nu eigenlijk mijn vraag aan onze klanten. Want krijgt een bibliotheek die vaker en langer open is ook meer bezoekers? Zou u vaker naar de bieb gaan? Is er behoefte aan een plek gelegen in hartje centrum waar je altijd terecht kunt? Of je nu wil studeren, iemand wil ontmoeten, inspiratie op wil doen, muziek wil luisteren, actief wil gamen/internetten of gewoon rustig wil lezen. Het kan allemaal bij Bibliotheek Tilburg Centrum. Wij zijn echter 'slechts' 6 dagen in de week open van 11.00 tot 21.00 uur (zaterdag tot 17.00 uur) en niet op feestdagen.
Reageer als u vindt dat Bibliotheek Tilburg Centrum vaker en langer open moet. Ik wil vooral weten waarvoor u zoal naar de bieb komt; alleen voor het lenen van boeken, tijdschriften, CD’s, DVD’s of ook voor cultuur en ontmoeting of het drinken van een lekkere kop koffie?
Peter Kok
De Bibliotheek is geen opvoeder...
...of politiewaakhond, maar een onafhankelijke informatieverstrekker. Peter Kok,Sectordirecteur Publieke Dienstverlening, post deze week een bericht over het gebruik van internet in de bibliotheek.
In één van onze bibliotheekvestigingen kwam iedere dag een meisje van ongeveer 14 jaar één uur lang op internet zoeken. In de bibliotheek staan de computers op open plekken waar iedereen langsloopt en zicht heeft op wat iemand op internet doet. Het bleek dat dit meisje extremistische websites bezocht. Na een paar weken kwam haar vader aan de balie en vroeg of zijn dochter dagelijks in de bibliotheek op internet aan het zoeken was. Hij had het haar namelijk thuis verboden en wilde dat wij haar ook gingen verbieden om gebruik te maken van de PC’s in de bibliotheek. Daar hebben wij geen gehoor aan gegeven omdat een ouder de opvoedtaken niet aan de bibliotheek kan overdragen. Wij kunnen ook niet als politiewaakhond continu het PC-gedrag van onze klanten volgen. Als bibliotheek zijn wij een laagdrempelige, openbare instelling en kunnen wij klanten alleen een verbod opleggen als ze zich niet aan het huishoudelijk reglement houden. Daar staat niet in dat het bezoeken van bepaalde websites verboden is. Vrijheid van meningsuiting en privacy staan hoog in het vaandel. Dit betekent dat, net als in een internetcafé, bij het uitzetten van onze computers, de internethistorie wordt gewist.
In Amsterdam was onlangs ophef over het feit dat kinderen op de PC’s van de bibliotheek zo naar één van de vele sexwebsites op internet konden gaan. De PC’s in de bibliotheken zijn zo opgesteld passanten kunnen meekijken. Dit zorgt voor ‘sociale controle’ en vermindert de kans dat iemand ‘ongewenste’ websites bezoekt.
Ik denk dat het vooral de ouders zijn die de kinderen moeten opvoeden over hoe om te gaan met al die informatie op internet. Daarnaast besteden steeds meer scholen aandacht aan het gebruik van verschillende digitale media en de betrouwbaarheid van informatiebronnen. De bibliotheek geeft ook op scholen aan leerlingen èn docenten cursussen Mediawijsheid.
Ik vind dat de bibliotheek iedere klant behulpzaam moet zijn bij het zoeken naar de juiste informatie. Of het nu gaat om een kind dat een spreekbeurt heeft over olifanten of een kind dat een werkstuk maakt over de verschillende extremistische stromingen.
Ik ben benieuwd naar uw mening over dit vraagstuk.
Van vergezichten tot verwezenlijking
In het vergezicht is de Collectie Nederland een geheel van goed toegankelijke, deskundig samengestelde bronnen zowel fysiek als digitaal, vrij en onder auteursrecht. Deze bronnen worden aangevuld en verrijkt met kennis van bibliothecarissen, kenniswerkers, gebruikers, studenten en wetenschappers. Een Nederlandse Digitale Bibliotheek - met onder andere e-books, e-content, databases enz. - maakt hier deel van uit. Deze week heb ik deelgenomen aan een visiebespreking die dit streven een stap verder zal moeten brengen. Een uitermate interessant proces!
Wat zou het mooi zijn als al deze informatie via één toegang geraadpleegd en geleverd zou kunnen worden: de bibliotheek als vrije toegangspoort tot informatie! Ook een belangrijke randvoorwaarde in het kader van een leven lang leren, een beleidsonderwerp dat (nog) hoog op de politieke agenda staat.
Het is nog niet zover. De universiteitsbibliotheken en de Openbare bibliotheken moeten nog een beetje aan elkaar wennen. In de Verenigde Staten schijnt deze samenwerking echter al lang de normaalste zaak van de wereld te zijn. De KB heeft aangegeven het scharnierpunt te willen zijn tussen de wetenschappelijke informatie en de wereld van de openbare bibliotheken. Ik ben ervan overtuigd dat dit alleen maar winst kan opleveren voor onze gebruikers.
En na de Collectie Nederland komt het fenomeen van WorldCat; een catalogus op wereldniveau. Dit is geen utopie, maar een realiteit die zich razendsnel ontwikkelt. Het realiseren van de Nederlandse Bibliotheek catalogus, waarin alle relevante collectie zijn opgenomen, is een goede stap in de goede richting, maar dan moeten er wel meters worden gemaakt.
Dit lijkt mij een interessant onderwerp voor mijn kennismakingsgesprek dat ik komende week heb met de nieuwe directeur van de Library and IT-services van de UvT.
Henriëtte de Kok