Open boek

Een goed begin is het halve werk

2012-01-30T22:51:00.029+01:00

Deze vlieger ging in januari voor mij op. Eén van mijn goede voornemens was om meer te lezen. Wat dat betreft is het leesjaar 2012 goed begonnen. Een heel divers palet aan leesmogelijkheden diende zich onverwacht aan.

15 minuten voorlezen
Wist u dat als een kind iedere dag een kwartier wordt voorgelezen, hij of zij 1500 woorden per jaar meer leert dan als dit niet gebeurt? Wie wil dat nu niet als ouder of grootouder? Mijn kleinzoon (zie foto) is nu een half jaar en volgens mij vindt hij het echt leuk als er voorgelezen wordt. In ieder geval heeft hij reuzepret met oude en nieuwe bakerrijmpjes en de knisperboekjes. Ik ben er ook van overtuigd dat je met voorlezen niet vroeg genoeg kunt beginnen.

De telefoon als social medium
Alle aandacht voor social media ten spijt, heb ik via de gewone telefoon een waardevolle leestip gekregen. Al eerder schreef ik dat ik in Zuid-Afrika op reis ben geweest. En omdat het land mij intrigeert, wil ik er meer van te weten zien te komen. Zuid-Afrika is ook een dankbaar gespreksonderwerp en zo kwam ik aan de tip om In plaats van liefde te lezen van de schrijver Etienne van Heerden. Op mijn vakantieweek heb ik er zeer van genoten. Mijn eigen leeslijst moest er even voor wijken.

Holocast Memorial day
Het afgelopen weekend stond het thema van de Holocaust Memorial Day centraal in Bibliotheek Tilburg Centrum. In dat kader was er een interessant programma samengesteld. Ik sprak met Soesja Citroen en gaf aan dat ik graag eens Auschwitz zou willen bezoeken. Daarop adviseerde ze mij, om als voorbereiding, het boek Auschwitz-Oświęcim van beeldend kunstenaar Hans Citroen en Brabara Starzynska te lezen. Dat ga ik zeker doen.

Een sonnet
Op 26 januari, nationale gedichtendag was ik in de OBA voor een symposium met de titel: Leesbevordering – dat doet de bieb. Er was natuurlijk veel aandacht voor het belang van lezen en in relatie hiermee ook voor poëzie. Ramsey Nasr had voor deze gelegenheid een sonnet gemaakt dat ik u niet wil onthouden.

Sonnet voor 456 letters

En hier gebeurt het allemaal: vanbinnen

liggen de zinnen doodstil ingeklapt

 als chromosomen, diep onder mijn kaft. 

Ze wachten op een oog om te beginnen.

U leest – en loom weet zich een vers te ontspinnen.

Het was een val, u bent erin getrapt. 

Geen geld of eeuwigheid wordt u verschaft. 

Hooguit een ander heeft hier bij te winnen.

Andermans letters kapen uw gedachten:

mijn minutieus verzonnen DNA 

heeft uit het niets al wat bestaat onttroond.

Mijn lichaam fonkelt op geroofde krachten.

Voel hoe ik groei en blakend openga.

Wie leest, wordt door het leven zelf bewoond.

Beter kan het waardevolle van lezen haast niet beschreven worden. Maar misschien heeft u nog mooiere beschrijvingen gelezen of gezien. Laat het ons weten! Want leesbevordering, dat doet niet alleen de bieb, maar doen we ook samen.
Henriëtte de Kok

Toekomst

2012-01-22T16:50:00.012+01:00

Afgelopen donderdag kondigde Apple aan zich op schoolboeken te gaan storten onder de naam iBooks 2. Binnenkort dus geen papieren lesboeken meer, maar met behulp van de iPad interactief leren via tekst, foto’s, animaties, video’s en 3D-beelden?

In Amerika heeft Apple een overeenkomst gesloten met de drie grootste Amerikaanse uitgevers van schoolboeken. Samen goed voor 90 procent van de markt. Op dat platform kunnen ook leraren en auteurs zelf digitale boeken voor studenten en/of andere doelgroepen creëren.

Het lijkt erop dat we aan de vooravond staan van een grote revolutie. Of toch niet? Sceptici zullen roepen dat het zo'n vaart niet zal lopen. Twintig jaar geleden werd al gesproken over ‘the paperless office’, iets waar we nog steeds ver van verwijderd zijn. Anderen zullen aandragen dat veranderingen sneller gaan dan we denken. Floppies zijn voor mijn kinderen van 15 en 17 een onbekend fenomeen.

De toekomst voorspellen blijft moeilijk. Vaak hebben we de neiging om onze ervaringen en kennis als een rechte lijn naar de toekomst door te trekken, terwijl we weten dat het ook heel anders kan gaan. Wordperfect had op enig moment nagenoeg de hele Nederlandse markt in handen, en Kodak heeft ooit tot één van de vier sterkste merken ter wereld behoord.

Arie de Geus beschrijft in zijn boek 'De Levende Onderneming' dat je niet kunt reageren op een toekomst die je vooraf nooit het bedacht. De kunst is dus om te denken in meerdere mogelijke toekomsten en te reageren zodra de eerste ‘warning signals’ zich aandienen die wijzen op een bepaalde richting. Geen makkelijke opgave als je weet dat veel investeringsbeslissingen een tijdshorizon hebben van vijf tot tien jaar.

Herman Horst

Het resultaat telt!

2012-01-16T12:57:00.010+01:00

2012 wordt het jaar waarin ‘het resultaat telt’. De bibliotheek wordt door de gemeenten, als grootste subsidiegever, in toenemende mate op prestatieafspraken afgerekend. Dat is niet meer dan terecht, omdat heldere eisen gesteld moeten/kunnen worden aan het besteden van gemeenschapsgeld. Daarbij moet de bibliotheek continu toegevoegde waarde leveren en niet alleen maar een ‘uitleenfabriek’ van boeken zijn. Het lastigste is om die toegevoegde waarde dan te vertalen in ‘wat wil/kan/moet de klant daar dan voor betalen’. Zeker als je laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk wil zijn.

Daarnaast zijn er gemeenten die meer bezuinigen dan andere en aangeven dat hun inwoners dan maar een hoger abonnementstarief moeten betalen. Maar hoe leg je een klant uit dat hij voor dezelfde producten/diensten meer kwijt is dan een inwoner van een gemeente die een hoger subsidiebedrag aan de bibliotheek verstrekt. Op dit moment heeft Bibliotheek Midden-Brabant nog een uniform abonnementstariefstelsel voor al de inwoners in haar werkgebied. Moeten we dan over gaan naar een gedifferentieerd tariefstelsel, afhankelijk van hoogte van de gemeentelijk subsidie? Of moet de omvang en kwaliteit van de producten/diensten in die gemeenten die minder subsidiëren maar sterk verminderd worden (bv. sluiten van een vestiging, vermindering van openingstijden, kleinere collectie boeken), maar moet het abonnementstarief wel hetzelfde blijven? Ik wil graag weten hoe u hierover denkt.

Ook klanten zoals het onderwijs worden getroffen door bezuinigingen, waardoor die niet vanzelfsprekend veel hogere tarieven kunnen betalen voor de producten en diensten van de bibliotheek. Daarom gaan we voor het basisonderwijs door ‘meten=weten’ onze toegevoegde waarde aantonen. Het uitwerken van een doorlopende leeslijn (van groep 1 t/m 8) en het inzetten van leesconsulenten en mediacoaches, moeten bijvoorbeeld leiden tot een hogere citoscore in groep 8 op het gebied van technisch en begrijpend lezen.

Als bibliotheekorganisatie zijn we vaak te bescheiden, maar in deze tijd van harde cijfers en slimme marketing, moeten ook wij onze producten/diensten beter leren ‘verkopen’ en onze prestaties voor iedereen zichtbaar maken.

2012 wordt een jaar met grote uitdagingen!

Peter Kok

Dank aan de leden van Bibliotheek Midden-Brabant

2012-01-09T18:29:00.003+01:00

Gedurende de eerste vier dagen van dit jaar was het een beetje behelpen met onze diensten. We hadden de dagen nodig om een nieuw automatiseringssysteem te installeren. Een systeem dat ons helpt om u in de toekomst nog beter van dienst te zijn. Gelukkig hebben we alle bibliotheken open kunnen houden en reageerde u over het algemeen met veel begrip als het even niet helemaal op rolletjes verliep. Waarvoor onze dank.

Leenhistorie 

Misschien vraagt u zich af: “What’s in it for me?” Want daar gaat het natuurlijk om. Een paar kleine voorbeelden. Veel mensen willen weten welke boeken ze al gelezen hebben. Dat kunt u nakijken met behulp van uw pas op onze website bij ‘mijn bibliotheek’. Als u veel leest, kan dat wel een hele lange lijst worden. Nu kunt u zelf sorteren op auteur, titel of de datum waarop u het geleend heeft. Ik weet het: het is maar een heel kleine wijziging, maar veel lezers zullen er blij mee zijn. En misschien was u niet eens bekend met de mogelijkheid om uw leenhistorie te bewaren.

Service en gemak 

Als u boeken reserveert en uw e-mailadres is bekend bij ons, dan krijgt u onmiddellijk bericht als het gevraagde boek in uw bibliotheek binnen is. Dus geen kaartjes via de post, geen gemiste telefoontjes en dus geen vergeefse gang naar de bibliotheek. Dat laatste zal overigens niet vaak voorkomen, omdat er in onze bibliotheken altijd wel iets te beleven of te lezen valt.

Henriëtte de Kok

Gelukkig nieuwjaar

2012-01-02T17:34:00.005+01:00

Namens ons allemaal, aan u allen: een heel gelukkig Nieuwjaar. Dat het nieuwe jaar u moge brengen wat u wenst. Veel leesplezier natuurlijk maar bovenal gelukkig zijn en een goede gezondheid.

Het afgelopen jaar is weer voorbij gevlogen. Soms lijkt het wel of de tijd steeds sneller gaat. Als de drukte daar debet aan is dan belooft 2012 een kort jaar te worden. Peter heeft in de vorige blog al een tipje van de sluiter opgelicht van wat er allemaal te gebeuren staat.

De start van het nieuwe jaar is traditioneel ook het moment van de goede voornemens. Minder eten, minder drinken, meer bewegen. Vaak makkelijker uitgesproken dan in praktijk gebracht. Als u hulp nodig heeft verwijs, ik u graag door naar onze collectie waar tal van boeken en materialen aanwezig zijn voor dat broodnodige steuntje in de rug.

Ikzelf heb eigenlijk maar één voornemen en dat is me verder bekwamen in de kunst van het genieten. Niet dat ik er heel slecht in ben, maar elke stap voorwaarts is winst. Dus niet alleen genieten van het eindresultaat, maar ook van de weg ernaar toe. Niet alleen van de vakantie zelf, maar ook van de voorbereidingen.

Peter schreef vorige keer dat stilstand achteruitgang is, maar stilstaan is ook de enige manier om vooruit te komen. Stilstaan om te reflecteren. Om te genieten van wat we hebben en van de dingen die we tot stand hebben gebracht. Tussen kerst en oud en nieuw las ik in dat verband een leuk klein boekje van Berthold Gunster, genaamd Omdenken. (Het bijgaande plaatje komt eruit.) Niet veel tekst maar wel veel om over na te denken.

Herman Horst

Stilstaan is achteruitgang: een continue verandering

2011-12-29T12:08:00.012+01:00

De enige constante factor in onze organisatie is, dat we continu met een veranderingsproces bezig zijn. Stilstaan is achteruitgang. De bibliotheek moet in toenemende mate kunnen voldoen aan de veranderingen in de samenleving en de groeiende eisen die onze klanten stellen. Of het nu gaat over de modernisering van de inrichting van onze bibliotheekvestigingen, het verruimen van openingstijden of het klantgerichter werken van onze medewerkers; de bibliotheek moet blijven vernieuwen.

Zo gaan we in de eerste week van januari een nieuw bibliotheeksysteem invoeren, waar u als klant de eerste paar dagen van het jaar last van zal hebben. Dit nieuwe webbased systeem sluit beter aan bij de toekomstige ontwikkelingen in de digitale bibliotheek. Ook zal u als klant merken dat meer mogelijk is, zoals bijvoorbeeld het kunnen sorteren van uw uitleenhistorie op auteur.

Vernieuwen vergt investeringen die in tijden van bezuinigingen steeds moeilijker te betalen zijn. Daarom zoeken we het ook in efficiënter en slimmer werken. We doen ook in toenemende mate beroep op de zelfredzaamheid van de klant en gaan in 2012 experimenteren met de onbemande bibliotheek. Daarvoor is een modern ingerichte bibliotheek waarin u zelf makkelijk de weg kan vinden, met goedwerkende zelfservice apparatuur, onontbeerlijk.

Dat onze medewerker zich ook bewust is dat hij/zij ook zelf moet veranderen om mee te kunnen met de veranderende eisen die gesteld worden aan werken bij de bibliotheek, bleek vorige week tijdens onze personeelsbijeenkomst. Na de presentatie van ons nieuwe Beleidskompas 2012-2015, was er een echte battle tussen 10 teams waarin de veranderingen in de komende jaren in 1 minuut moesten worden uitgebeeld.
Een eervolle vermelding was er voor een collega die zonder een woord te spreken in een gebaar uitdrukte dat zij ook zelf moet gaan veranderen. Ik realiseer me dat het voor onze medewerkers niet makkelijk is om jezelf een spiegel voor te houden en de vraag te stellen: hoe kan ikzelf veranderen om de toekomstige bibliotheek tot een succes te maken?

2012 wordt voor ons allen een jaar met grote veranderingen!

Peter Kok

Ideeën voor de Spoorzone

2011-12-23T00:03:00.002+01:00

Afgelopen november bezochten mijn man en ik Durban, Zuid-Afrika. Uiteraard brachten wij ook een bezoek aan een bibliotheek, want ook op vakantie kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Tijdens deze geweldige reis deed ik ook gelijk veel ideeën op voor de Spoorzone. Lees verder.

Genomineerd!

2011-12-12T18:05:00.017+01:00

Maar niet gewonnen. We hebben als Bibliotheek Midden-Brabant meegedongen naar de Innovatieprijs voor Openbare Bibliotheken, zijnde een mooie geldprijs van €65.000,-. De prijswinnaar werd donderdag jongstleden bekendgemaakt, tijdens de Bibliotheektweedaagse – #b2d11 – in Groningen.

Volgens ons, en naar bleek ook het publiek, waren we een goede kanshebber. De jury heeft echter anders beslist. Biblioservice Gelderland was met het sympathieke project ‘De Verhalencoach’ de gelukkige.

De titel van ons project is Reliable Data. Het is tijdens de Tweedaagse met veel verve en humor gepresenteerd door Bart van Dijk, onze webmanager. In essentie gaat het over de vraag wat nog betrouwbare informatie is anno 2011. Wat is waar en wat niet? En uit welke informatiebronnen haal je betrouwbare informatie? De pers? De wetenschap? Wikipedia?

De openbare bibliotheek staat bekend als een plek waar je betrouwbare informatie kan krijgen. Toch bestaat 70% van onze collectie uit fictie. Over betrouwbaarheid gesproken! In het internettijdperk kan de bibliotheek in ieder geval beschouwd worden als een betrouwbare gids. Datzelfde is niet te zeggen over een zoekmachine als bijvoorbeeld Google. Wie daar meer over wil weten, adviseer ik The Filter Bubble van Eli Pariser te lezen.

Zelfspot
Samen met jonge mensen aan de slag gaan, om hen te laten ontdekken hoe informatie gemanipuleerd kan worden. De bibliotheek laat met behulp van zelfspot zien welke rol zij in die ontdekkingstocht kan spelen.

Crowdfunding
Aangezien wij nog steeds erg enthousiast zijn over het project, stellen we alles in het werk om het door te laten gaan en zijn we op zoek naar samenwerkingspartners. Kent u instanties, bedrijven of fondsen die mogelijk geïnteresseerd zijn? Laat het ons weten. En aangezien alle kleine beetjes helpen: wilt u misschien zelf ook meedoen?

Henriëtte de Kok

Bibliotheek op school

2011-12-06T17:35:00.025+01:00

Ieder kind dat 15 minuten per dag vrij leest, breidt zijn of haar woordenschat uit met 1000 woorden per jaar. Dat blijkt uit een onderzoek dat Stichting Lezen dit jaar deed, in samenwerking met de openbare bibliotheken. Het stimuleren van taalontwikkeling en leesbevordering behoort tot de kerntaken van de bibliotheek. Daarvoor werkt Bibliotheek Midden-Brabant nauw samen met veel basisscholen.

Laatst zei een wethouder, die schooldirecteur is geweest, tegen mij: ‘Op school leert een kind lezen; de bibliotheek stimuleert het plezier in het lezen.’ De bibliotheek moet een uitdagende plek zijn, die het kind stimuleert om te gaan lezen en om zich verder te kunnen ontwikkelen. Het ontdekken van mooie verhalen, waarin je lekker kunt wegdromen, stimuleert de creatieve geest en bevordert de ontwikkeling.

Steeds vaker gaat de bibliotheek naar de scholen toe, om ook die kinderen te bereiken die niet zo makkelijk de weg naar de bibliotheekvestiging weten te vinden. De leesconsulenten van de bibliotheek bijvoorbeeld begeleiden de leescoördinator op school met het opstellen van een leesplan en een doorlopende leeslijn.

Als je aan het onderwijs vraagt of ze een vakdocent gym, handvaardigheid of muziek nodig vinden, wordt daar vaak bevestigend op geantwoord, omdat niet iedere docent daar even goed in is. Maar aan een vakspecialist van de bibliotheek voor taal en lezen hebben ze vaak geen behoefte, omdat ze vinden dat ze dat wel zelf moeten kunnen.

Toch komen wij nog steeds schoolbibliotheken tegen met kinderboeken uit de jaren tachtig. We hebben wel eens een workshop gehouden met docenten en hun gevraagd om 10 kinderboekenschrijvers te noemen. Dat lukte iedereen nog wel. Daarna moesten ze de schrijvers doorstrepen die al overleden zijn. Toen bleven er niet veel meer over.

Kinderboeken lezen en schrijvers volgen is een vak dat de bibliotheek tot in de finesses beheerst. Een kind krijg je pas aan het lezen als het een boek krijgt dat past bij zijn of haar niveau en interessegebied. Daar heeft de bibliotheek alle expertise en digitale hulpmiddelen voor die we ook voor het onderwijs inzetten.

Scholen die een bibliotheek hebben met een actuele collectie of die wel actief aan taalontwikkelings- en leesbevorderingsprojecten van de bibliotheek meedoen, zien de Cito-scores van ‘begrijpend en technisch lezen’ zienderogen stijgen. Als feiten dat al uitwijzen, zou ik niet weten waarom scholen de bibliotheek niet vaker als partner gaan zien om taalontwikkeling en leesbevordering te stimuleren. Het is vaak ook onwetendheid. Jammer dat wij geen marketingbudget als Unilever hebben om onze producten en diensten te ‘verkopen’.

Peter Kok

Sinterklaas

2011-11-28T17:53:00.006+01:00

U zult het al wel hebben vernomen.
De goedheiligman is weer in Nederland aangekomen.
De aanloop naar een prachtig en oer-Hollands feest.
Waarvan ik soms denk, dat voor de toekomst moet worden gevreesd.

Kan de Sint het allemaal nog wel aan?
Gaat Santa Claus hem niet als concurrent verslaan?
Worden surprises en gedichten iets uit het verleden?
Gaan we met pakjes onder de kunstboom een nieuw tijdperk betreden?

Moet de bibliotheek zich niet over dit culturele erfgoed gaan ontfermen?
En meehelpen onze prachtige volksdichtkunst te beschermen?
Niet alleen met boeken ter inspiratie.
Maar ook bijvoorbeeld met dichtpieten op elke bibliotheeklocatie.

Met cursussen over hoe iedereen dichten kan leren.
En workshops om de prachtigste surprises te creëren.
De Sint en de bibliotheek lijken een beetje op elkaar.
Een plek in een veranderende maatschappij te vinden, is voor beiden zwaar.

En net als Sinterklaas, heeft de bibliotheek onder kinderen de meeste fans.
Hen te behouden als ze ouder worden, is voor beiden een droomwens.
Gelukkig wordt de bibliotheek via kinderen vaak herontdekt.
En hebben ouders die kinderen krijgen voor het Sinterklaasfeest eenzelfde effect.

Herman Horst

Taxibusjes in Durban

2011-11-21T17:53:00.009+01:00

Voor een half jaar woont en werkt één van onze dochters in Durban, Zuid-Afrika. Voor ons een mooie aanleiding om twee weken met haar een rondreis te maken door dit, voor ons nog onbekende, land. Ze werkt daar aan een kunstproject dat geïnspireerd is op Zuid-Afrikaanse volksverhalen.

Ontdekkingsreis
De reis startte in Kaapstad en liep via Durban en Kwazulu Natal naar Lesotho. We kwamen hierdoor steeds verder in de Afrikaanse cultuur. Mooie beelden en ook veel vragen.

‘Uitdaging’
In dezelfde volgorde heb ik ook enkele bibliotheken opgezocht en ontmoetingen gehad met bibliothecarissen. Waaronder een ontmoeting met enkele stafleden van de Public Library van Durban, een stad met 3,5 miljoen inwoners en 90 bibliotheken.

Hun grootste uitdaging is een bijdrage leveren aan het terugdringen van analfabetisme. 70% van de bevolking kan niet lezen of schrijven. Voorwaar geen sinecure om dit probleem als uitdaging te zien!

Schoolbibliotheek
In Lesotho brachten we een bezoek aan een school voor voortgezet onderwijs en aan hun bibliotheek. Waar onze schoolbibliotheken met kleine, maar complete collecties toekunnen, zitten zij te springen om boeken, omdat die er veel te weinig zijn. Net als digitale mogelijkheden overigens.

Lezen in de bus
Het vervoer met particuliere taxibusjes in Zuid-Afrika is een belevenis op zich. De chauffeurs toeteren constant en gaan pas rijden als ze volgestouwd zijn met passagiers. Begeleid door een Afrikaanse housebeat vervolgt ieder zijn rit (die 40 eurocent kost als je binnen de stadsgrenzen blijft).

Ik heb er geen boek of lezende passagier gezien. Voor de bibliotheek dus een goede vindplaats voor nieuwe leden, die gratis van hun diensten gebruik kunnen maken. Kortom: veel gezien, veel geleerd, veel om te overdenken.

Henriëtte de Kok

‘Niet uit op sluiting bieb’

2011-11-15T15:50:00.006+01:00

Dat was de kop boven het artikel in het Brabants Dagblad van vrijdag 11 november 2011. De politiek in de gemeente Loon op Zand geeft duidelijk aan dat ze de bibliotheken in Loon op Zand en Kaatsheuvel open wil houden.
Publieksacties, waarbij 6353 handtekeningen onder de bevolking zijn verzameld, hebben zeker daaraan bijgedragen. Maar de gemeenteraad geeft daarentegen geen zekerheid over de daarvoor benodigde middelen. Nog steeds staat in de meerjarenbegroting van de gemeente een bezuiniging van 75% op de bibliotheek.

Hier zie je het verschil tussen de politiek die A zegt, maar B voor zich uit schuift en een zelfstandige bibliotheekstichting die verantwoordelijk is voor een deugdelijke bedrijfsvoering. Als subsidieontvangende organisatie ben je afhankelijk van de ‘grillen’ van de politiek.

Bibliotheek Midden-Brabant moet zorgvuldig en tijdig maatregelen kunnen nemen om vermindering van subsidies op te kunnen vangen. Het opzeggen van huurcontracten en het doorvoeren van een reorganisatie moet vaak een jaar van tevoren worden opgestart om de noodzakelijke besparingen te kunnen realiseren. Heldere en tijdige besluitvorming vanuit de gemeente is daarbij een eerste vereiste. Daar ontbreekt het nog wel eens aan.

Politieke partijen roepen dat een bibliotheekabonnement best wel €150,- mag kosten, want dat betalen we ook voor een lidmaatschap bij een sportvereniging. Ze gaan dan voorbij aan het feit dat veel leden dan zullen afhaken en dat de laagdrempeligheid van de bibliotheek (gemiddeld 25% van de bevolking is nu lid) daarmee in het geding komt.

Als je ter vergelijking kijkt naar België, waar een bibliotheekabonnement gemiddeld €5,- per jaar kost, en de USA, waar 99% van de inkomsten van de bibliotheken bestaat uit overheidssubsidie, dan betalen we in Nederland al veel zelf.

Een standaardabonnement kost bij bibliotheek Midden-Brabant in 2011 namelijk €48,- en een klein abonnement €30,-. Maar 83% wordt door de gemeente gesubsidieerd. De overheid in Nederland draagt heel wat minder bij aan de kosten van de bibliotheek dan in België of de USA. Hoeveel heeft u over voor uw bibliotheekabonnement?

Peter Kok

Succes

2011-11-07T08:24:00.007+01:00

In de wereld van de sport zegt men dat het makkelijker is aan de top te komen, dan aan de top te blijven. Eenmaal behaald succes is geen garantie voor blijvend succes.

De afgelopen jaren zijn voor ons als bibliotheek een relatief succesvolle periode geweest. Beleidsmatig hebben we veel van wat we ons hadden voorgenomen ook waargemaakt. Bovendien kreeg de organisatie van zowel klanten, stakeholders als medewerkers goede rapportcijfers.

De bezuinigingen hebben ons echter geleerd dat resultaten uit het verleden geen garantie voor de toekomst zijn. De komende jaren zullen we het met aanzienlijk minder financiële middelen moeten doen.

Is blijvend succes onder minder luxe condities ook mogelijk? Dat is de vraag. Het voelt soms als Willem II die de Champions League wil winnen. Veel ambitie, maar te weinig financiële middelen. Daar staat gelukkig tegenover dat AZ op nationale schaal laat zien dat geld gelukkig niet altijd een maatstaf voor succes is.

Herman Horst

Bibliotheek van Alexandrië

2011-10-31T09:17:00.023+01:00

Soms bezorgt de onderwerpskeuze voor mijn driewekelijkse blogbericht mij hoofdbrekens. Of er zijn te veel thema's of te weinig. Deze week was het eerste het geval. Waar zou ik het beste over kunnen schrijven? Ik had drie keuzes:

1. De manifestatie Nederland leest
2. De beste bibliotheek van Nederland
3. De Nexus-lezing van vandaag, 31 oktober 2011

Bibliotheek van Alexandrië
Mijn keuze is op het laatste onderwerp gevallen. De lezing werd aangekondigd onder de titel 'Knowledge and memory in Alexandria; a bridge between Islam and Europe'. De spreker was Ismail Serageldin, bibliothecaris van de Bibliotheca Alexandrina.

Ik had me ingeschreven, want ik was bijzonder geïnteresseerd. De legendarische, oude bibliotheek van Alexandrië staat voor mij namelijk symbool voor de tijdloosheid van het fenomeen bibliotheek.

In de aankondiging stond de tekst die mij dan ook erg aansprak: "De Bibliotheek van Alexandrië is uitgegroeid tot een begrip dat synoniem is voor intellectuele vrijheid, tolerantie en wetenschappelijke nieuwsgierigheid." Wat mij betreft, geldt dat voor alle bibliotheken.

Serageldins boeiende lezing ging niet over de bibliotheek, maar over de waarden waaraan wij als bibliotheek onze legitimatie ontlenen. Vrije toegang tot informatie is hierbij een essentiële factor. De tekst komt ook in het Nederlands en Engels beschikbaar. Zeer het lezen waard.

In februari stond bovenstaande foto in de NRC. Ik had het artikeltje uitgeknipt, omdat ik erdoor geraakt werd. Het ging over jongeren die de bibliotheek tijdens de Egyptische volksopstand beschermden tegen plunderingen en het verkeer eromheen regelden.

Jongeren weten heel goed wat voor hen van belang is en willen er dus ook voor gaan. Laten we hopen dat onze bestuurders zich blijven realiseren, ondanks de bezuinigingen, hoe waardevol onze bibliotheken zijn.

Henriëtte de Kok

Gemeente Loon op Zand bezuinigt drastisch

2011-10-25T10:08:00.013+02:00

‘Hier staat een directeur voor u die kwaad is. Kwaad omdat het College een voorstel voor een programmabegroting 2012-2015 aan u ter besluitvorming voorlegt, dat ertoe leidt dat de bibliotheek uit uw gemeente verdwijnt.’ Zo begon ik op 13 oktober mijn betoog voor de gemeenteraad van Loon op Zand.

Een waardevolle bibliotheekvoorziening wordt in één klap weggevaagd, met als argumentatie van het College: ‘Dit is geen wettelijk verplichte taak voor de gemeente, dus daar kunnen we op bezuinigen.’ Jarenlang onzorgvuldig financieel beleid en het Bruisend Dorpshart als bodemloze put, hebben de gemeente Loon op Zand aan de rand van de financiële afgrond gebracht. Op het bibliotheekwerk bijna 75% bezuinigen, betekent dat de bibliotheekvestigingen in Kaatsheuvel en Loon op Zand zullen moeten sluiten.

Nadat het bericht van de drastische bezuinigingen op de bibliotheek in de krant heeft gestaan, zijn er spontane publieksacties in Loon op Zand gestart. Posters zijn opgehangen. Handtekeningenacties, offline en online, zijn in gang gezet. Inwoners zoeken steun bij de scholen. Daarnaast ontvangen wij heel veel signalen van klanten die het absoluut niet eens zijn met de bezuinigingen.

Uitleggen
De gemeenteraad moet zich realiseren welke schade het besluit aanricht. Het is niet zoals het plantsoen dat je een paar jaar niet meer onderhoudt en dan weer opnieuw gaat aanleggen. Het is een sociaal-culturele infrastructuur die je voor vele jaren verloren laat gaan. De gemeenteraad dient aan de inwoners uit te leggen waarom er maar 5 tot 10% bezuinigd wordt op accommodatiebeheer van gebouwen en 75% op de bibliotheek.

Ik begrijp het niet en kan het ook niet uitleggen aan bezorgde inwoners. Eén van hen vertelde me dat hij 3 jaar geleden in Loon op Zand was komen wonen, juist vanwege de goede voorzieningen, zoals de bibliotheek. Hij wil zijn kinderen van 1 en 2 jaar niet laten opgroeien in een dorp zonder bibliotheek.

Peter Kok

Uw mening gevraagd

2011-10-16T21:16:00.021+02:00

De vraag die ik u wil voorleggen is: moet de bibliotheek zich richten op de meest actuele titels of op een zo waardevol mogelijke collectie? Wat vindt u?

Is de bibliotheek een goedkoop alternatief voor de boekhandel? Een plek waar de nieuwste titels voorhanden zijn, of moet de bibliotheek de schatkamer voor de mooiste boeken van het afgelopen decennium zijn? Een keuze voor het tweede gaat ongetwijfeld ten koste van een deel van ons huidige ledenbestand, maar mogelijk dat de bibliotheek er voor de grote groep van boekenkopers aantrekkelijker door wordt.

Deze vraag kwam bij me op, omdat ik een boek uit 1987 aan het lezen ben: Bloedgeld van Dick Francis. Wat mij betreft had het vorige maand kunnen uitkomen en misschien ook nu wel hoog op de boekenhitlijsten gestaan. Zoals dit boek zijn er natuurlijk duizenden misschien wel tienduizenden die ook nu nog het lezen meer dan waard zijn. Boeken waarvan een deel waarschijnlijk kwalitatief veel beter is dan wat er dit jaar is verschenen. Helaas zijn ze weggezonken in de vergetelheid.

De vaststelling werpt een andere vraag op: wat is eigenlijk de levensduur van een boek? Weet u het? In de bibliotheek bepaalt de uitleenfrequentie voor een belangrijk deel of en hoelang een boek in de collectie blijft. Via goedkopere edities trachten uitgevers en boekhandels de levensduur van een boek te verlengen.

Over het algemeen is het aantal reacties op een blog als dit niet heel hoog. Het zou leuk zijn als deze blog een mini-onderzoekje zou opleveren. Dus reageer alstublieft. In een volgend blog zal ik u verslag doen van de uitkomsten.

Herman Horst

Superhelden tijdens de Kinderboekenweek

2011-10-07T14:34:00.020+02:00

De 57e Kinderboekenweek vindt plaats van woensdag 5 tot en met zaterdag 15 oktober 2011. Het thema dit jaar is 'Superhelden - Over dapper durven zijn'. In Bibliotheek Midden-Brabant is ook dit jaar weer van alles te beleven.

Superhelden Spaaractie
Naast allerlei leuke activiteiten, kun je in de bibliotheek meedoen met de Superhelden Spaaractie. Bij iedere uitlening ontvang je één van de 30 Superhelden-plaatjes: een leuke variant op de traditionele voetbalplaatjes bij de supermarkt. En nu maar hopen dat de kinderen meer boeken gaan lenen om zo veel mogelijk Superhelden te sparen en met elkaar te ruilen. Bij supermarkten werkt het wel. Die zien hun omzet stijgen tijdens de voetbalplaatjesactie.

Samenwerking met onderwijs
Voor de bibliotheek is het niet alleen belangrijk dat we dit soort acties doen of allerlei activiteiten tijdens de Kinderboekenweek in al onze bibliotheekvestigingen organiseren. Vooral de intensieve samenwerking met het onderwijs en de voorschoolse instellingen werpt tijdens de Kinderboekenweek zijn vruchten af.

Ieder jaar weer spannen duizenden basisschooldocenten en peuterleidsters zich in om van de Kinderboekenweek een succes te maken. Samen proberen we met allerlei activiteiten en leesbevorderingsprojecten kinderen het plezier in lezen bij te brengen en aan te sporen tot het actief lezen van boeken. Taalontwikkeling en goed kunnen lezen is essentieel om in onze maatschappij goed te kunnen functioneren. Het is goed dat er een Kinderboekenweek is, en een intensieve samenwerking tussen bibliotheek en onderwijs! Hopelijk kunnen we dat in de toekomst, ondanks alle bezuinigingen, blijven voortzetten.

Ik was zelf erg onder de indruk van de rapworkshop van Thomas van Vliet voor groep 8 op basisschool De Blokkendoos in Loon op Zand. Het was prachtig om te zien hoe hij kinderen in een uur tijd heeft leren rappen op hun favoriete helden! Hij kreeg aan het eind een staande ovatie van de dolenthousiaste kinderen. CLIP Loon op Zand heeft in het kader van de Kinderboekenweek deze activiteit samen met de scholen georganiseerd.

Tip
Tot slot nog een tip voor wie niet alleen van lezen, maar ook van tekenen houdt. Tijdens de Kinderboekenweek komt Jenny Bakker vertellen over haar beroep als illustrator. Op 14 oktober is ze in onze Waalwijkse bibliotheek. Op 12 oktober komt ze naar de bibliotheken van Waspik en Sprang-Capelle.

Hoe tekent ze de helden uit de verhalen van de schrijvers? Wat maakt iemand tot een echte held en hoe ziet dat er dan uit? Op woensdag 5 oktober waren er in de bibliotheek in Loon op Zand circa 100 kinderen (inclusief ouders) erg enthousiast over deze voorstelling.

Veel plezier tijdens de Kinderboekenweek!

Peter Kok

Wat je niet ziet, is er wel

2011-10-03T16:15:00.028+02:00

Afgelopen zaterdag was ik bij de opening van het nieuwe dorpshuis 't Perron in Heeze. Een mooi, nieuw multicultureel centrum zoals er de afgelopen jaren veel zijn verrezen in Noord-Brabant. Ik was er op uitnodiging van Bibliotheek de Kempen, één van de nieuwe gebruikers.

Zoals bij veel bibliotheken in Noord-Brabant, is ook Bibliotheek de Kempen getroffen door forse bezuinigingen. Het was lang onzeker of hierdoor de verhuizing naar het nieuwe pand wel kon doorgaan. Uiteindelijk is het toch gelukt, weliswaar voor veel minder vierkante meters. In vergelijking met de oude situatie is het een zeer forse aderlating. Ik schat in dat de nieuwe huisvesting minder dan een kwart is van het voorheen was. Zulke ingrijpende veranderingen stelt elke bibliotheek voor een aantal fundamentele keuzes. Wat kan nog wel en wat past niet meer?

Eén van die keuzes is dat de volwassenencollectie in de bibliotheek met negentig procent is ingekrompen. Gekozen is voor een retailconcept waarbij slechts een zeer klein deel van de collectie, zeer zichtbaar, in de bibliotheek aanwezig is. Op verschillende meubels worden de boeken prachtig gepresenteerd. Eén de teamleden vertelde: “We moeten onze klanten leren: wat je niet ziet, is er wel.” De 90 procent die niet in de bibliotheek staat, kan via de website worden opgevraagd en binnen enkele dagen in de bibliotheek worden opgehaald.

Leuk om te zien was hoe, ondanks alle veranderingen die menig bibliothecaris aan het hart gaan, er een zeer enthousiast bibliotheekteam stond dat vol verve tekst en uitleg gaf aan alle belangstellenden. Ze waren zichtbaar

trots op hun nieuwe bibliotheek. Zo'n omslag vraagt om fundamenteel ander klantgedrag. Snuffelen en grasduinen verloopt voortaan voor een belangrijk deel via de website. Hoewel er niet ingeteerd wordt op de omvang en kwaliteit van de collectie, zal het van veel leden een hele omschakeling vragen.

De uitdaging is de gemiddelde bibliotheekgebruiker hiertoe te verleiden – iets wat hoge eisen aan de website en de digitale diensten stelt. Heeze is volgens mij één van de eerste bibliotheken die hier op deze manier voor kiest. Ik ga hun ervaringen met belangstelling volgen. Misschien gaat het wel net zo als met mobiele telefoons, die eerst bijzonder waren en die nu gemeengoed zijn in ons dagelijks doen en laten.

Bibliotheek kiest nieuwe richting

2011-09-26T14:50:00.027+02:00

Dit is de kop van het persbericht waarmee we vorige week gebruikers en belanghebbenden, politiek en pers hebben geïnformeerd over onze toekomstplannen. Op zich geen groot nieuwsfeit, maar wel belangrijk voor wat u als lezer van onze bibliotheek in de toekomst mag verwachten.

Investeren in de toekomst
Wij verwachten verschuivingen in gebruik van onze diensten. Daarop willen wij op tijd inspelen. De digitale bibliotheek zal zeker meer gebruikers gaan trekken. De huidige cijfers geven deze trend al aan. Ook het belang van de ‘educatieve’ bibliotheek wordt groter. Nieuwe diensten betekent ook investeren in de toekomst. Daarvoor geldt ook vaak oud voor nieuw.

Voor de stad Tilburg heeft dit als consequentie dat we drie bibliotheken gaan sluiten, namelijk Bibliotheek Hasselt, Bibliotheek Groenewoud en Bibliopunt Grote Beemd. Dit zijn jeugdbibliotheken. Om de kinderen van deze wijken te kunnen blijven bedienen, gaan we op zoek naar een samenwerkingsvorm met scholen in deze buurten. De volwassen gebruikers, die er niet zoveel zijn in deze vestigingen, gaan de bibliotheek zeker missen. Ik hoop van harte dat zij zich aan het Koningsplein of bij een andere bibliotheek ook weer snel thuis voelen.

Teleurgesteld of een uitdaging?
De afgelopen dagen heb ik veel mensen gesproken. En natuurlijk zijn de bewoners van de wijken waar de sluitingen plaatsvinden teleurgesteld. Toch heb ik gelukkig ook veel positieve reacties gehad. Medewerkers die bijvoorbeeld blij zijn dat er keuzen gemaakt worden en dat het duidelijk is welke kant we opgaan. Iemand die uitriep:’Ik vind het wel een uitdaging om weer iets nieuws aan te gaan pakken.’ Of een ander die zei: ‘Ik ben blij dat we nu weten wat ons te doen staat, want het was duidelijk dat we iets moesten.’

Ook een aantal van onze klanten heb ik gesproken. Als je uitlegt wat de bedoeling is, dan begrijpt men dat. Dat geeft mij veel vertrouwen in de koers die we hebben uitgezet. En zoals iemand als reactie schreef op onze website: ‘Of dat nou allemaal lukt, is dan wel de vraag…’ Nee, niet volgend jaar al, maar we hebben een vierjarenplan uitgezet en in deze periode gaat dat zeker lukken. Maar uw hulp hebben we daarbij zeker nodig, voor ideeën, reacties, suggesties en, last but not least, betrokkenheid.

Meer informatie over de toekomst van de bibliotheek is hier te vinden.

Henriëtte de Kok

Für Elise en Incubate

2011-09-19T09:31:00.025+02:00

Ik kan en wil er niet onderuit, ik moet van mezelf het pianospelen weer oppakken. Toen ik de afgelopen dagen door het centrum van Tilburg liep, werd ik van dat voornemen alsmaar vrolijker door de piano's die overal klonken. Kinderen en volwassenen, amateurs en studenten probeerden hun talenten uit. Dit is toegankelijke muziek-educatie in optima forma, met dank aan Incubate.

Muziek in de bibliotheek
Ook in de bibliotheken stonden piano's en er werd naar hartelust op gespeeld. Voor ons was en is dit een mooie kans om u te laten zien dat we ook bladmuziek en oefen-cd's hebben voor allerlei niveaus en genres.

Opnieuw op les?
Vroeger als klein meisje heb ik ook les gehad. Eerst van een aardige en daarna van een strenge non. De lol was er vervolgens ook snel af. Ik was, geloof ik, bij Chopin gebleven. Ongeveer 10 jaar geleden heb ik het lessen weer opgepakt, maar het oefenen staat op een zeer laag pitje. Jammer, maar er gloort hoop aan de horizon. Mijn jongste dochter heeft de piano van mijn moeder op de kop getikt en nu hebben we elkaar beloofd binnenkort quatre-mains te gaan spelen. Een goede stok achter de deur.

Lunchpauze
Dus ben ik op zoek gegaan in onze collectie naar Für Elise - dat moet nog te doen zijn - en een aardig, eenvoudig quatre-mainsboek. Na enig zoekwerk heb ik het overbekende stuk van Beethoven gevonden. Nu oefenen! Dat zou ik bijvoorbeeld ook nog tijdens de lunchpauze kunnen doen op de elektrische studiepiano in Bibliotheek Tilburg Centrum. En om te horen hoe het eigenlijk moet klinken, heb ik voor de zekerheid ook maar de cd The Piano geleend.

Ik ben eigenlijk erg benieuwd naar uw wensen over bladmuziek, cd's en andere informatie over het leren van muziek. Waarmee kunnen wij als bibliotheek u van dienst zijn?

Henriëtte de Kok

Voorlezen bij geheugenproblemen

2011-09-12T12:22:00.012+02:00

Woensdag 21 September is door de World Health Organisation uitgeroepen tot Wereld Alzheimer Dag. Een dag om stil te staan bij de ziekte van Alzheimer. Dit is de meest voorkomende vorm van dementie, die zich voornamelijk openbaart bij mensen boven de 65 jaar. Geen ouderdomsverschijnsel, maar een hersenziekte met psychiatrische symptomen die het gevolg zijn van een fysieke achteruitgang van de hersenen. Een ziekte met verstrekkende gevolgen voor de patiënt en zijn directe omgeving. De verwachting is dat in 2050 het aantal dementerenden is toegenomen tot 410.000 en 1 op de 44 mensen de ziekte van Alzheimer heeft.

Mantelzorger
Bibliotheek Midden-Brabant organiseert in het kader van de Wereld Alzheimer Dag een aantal informatiedagen over deze ziekte. Op donderdag 15 september heeft de geheugenwinkel haar producten en diensten in Bibliotheek Tilburg Centrum voor u bij elkaar gebracht in een overzichtelijke stand. U kunt hier terecht van 14.00 tot 21.00 uur. Daarnaast verzorgt dementieconsulent Phil Mutsaers om 19.15 uur een lezing over dementie en wat de betekenis ervan is voor de dementerende en de mantelzorger. Tijdens de lezing zal de indrukwekkende documentaire 'Mist' vertoond worden. Hierna is er tijd om over de film na te praten. Deze dag/avond is ook nog te bezoeken op vrijdag 16 september in Bibliotheek Waalwijk en op woensdag 21 september in Bibliotheek Heyhoef in Tilburg.

Op donderdagmiddag 22 september, van 13.30 tot 17.00 uur, vindt in Bibliotheek Tilburg Centrum de ‘Geheugen Innovatie Beurs’ plaats. Deze is georganiseerd door de dementieconsulenten van Stichting De Wever en bestaat uit lezingen en workshops. Aan de daaraan gekoppelde Informatiemarkt werken o.a. Bibliotheek Midden-Brabant, Contour, Thebe en De Twern mee.

Voorlezen
Mijn vrouw doet mantelzorg voor haar tante van 91 jaar, die zelf geen kinderen heeft en in een verzorgingstehuis zit omdat ze dementerend is. Zij gaat twee keer per week naar haar tante om haar en ook de andere bewoners eten te geven, spelletjes te doen en voor te lezen. Mijn tante kan door haar ziekte nog wel eens opstandig zijn, maar vooral het voorlezen brengt haar tot rust.

Eind augustus bij ‘boeken rond het paleis’, hebben we een boek met oude schoolplaten gevonden. Hieruit voorlezen zorgt voor rustige ontspannen uurtjes en brengt veel plezier teweeg. Aan de hand van dit boek komt voor dementerende ouderen de tijd van vroeger weer herkenbaar terug. Deze boeken met schoolplaten zijn ook in de catalogus van de bibliotheek te vinden.

Luisteren in je Leunstoel
Tal van mensen zijn niet meer in staat om zelf te lezen, maar vinden het heerlijk om voorgelezen te worden. Voorlezen aan baby’s en kleuters vinden wij vanzelfsprekend, maar ook ouderen kunnen enorm genieten als ze voorgelezen worden. Daarom vindt eens per twee weken ‘Luisteren in je Leunstoel’ plaats in de theaterzaal van Bibliotheek Tilburg Centrum (Koningsplein 10). Het gaat om de woensdagochtenden in de even weken om 11 uur. Genieten van boeken, verhalen en teksten. Ontspanning en samenzijn. Delen van ervaringen en gedachten. Een warm kopje koffie en gezelligheid. Dat zijn de kernelementen die ‘Luisteren in je Leunstoel’ biedt.

Peter Kok

Tilburg Ten Miles (TTM)

2011-09-05T08:37:00.010+02:00

Ook dit jaar was Bibliotheek Tilburg Centrum weer de inschrijflocatie voor de TTM. En zoals elk jaar was ook de bibliotheek zelf weer één van de deelnemers. Nu moet u bibliotheek, in dit verband, een beetje ruim opvatten want vrienden en familie, zeker als ze goed kunnen hardlopen, worden liefdevol in onze gelederen opgenomen.

Beleving
Hoewel ikzelf ook al jaren meeloop ben ik geen groot liefhebber van de sport. Kennelijk maak ik niet zo’n stofje aan waardoor hardlopen een verslavende en gelukzalige bezigheid wordt. Voor mij blijft het vooral werken. Mijn passie ligt meer bij teamsporten. Maar door aan de TTM mee te doen kan ik wel het nuttige met het aangename verenigen. De TTM vindt plaats net voor de start van het hockeyseizoen en is voor mij de ideale kans om het luie zomer zweet kwijt te raken. Maar meedoen is bepaald geen straf. Elk jaar geniet ik enorm van het evenement en kijk ik mijn ogen uit.

De races
De TTM is een prachtig maar niet makkelijk te omschrijven evenement. Als je de atleten voor het NK 10 km ziet lopen weet je dat het hier om pure topsport gaat. Maar net daarvoor is de TTM ook een vertederend familiegebeuren als (groot)ouders met hun (klein)kinderen klaar staan voor de minirun over 300 meter. Maar misschien is de TTM wel bovenal een prachtig volksfeest met alle orkestjes langs het parcours en supporters langs de kant. Ook dit jaar heb ik de kracht van de supporters en de muziek weer mogen ervaren. Als tijdens de laatste kilometers de krachten beginnen weg te vloeien helpen beide je over het dode punt heen.

(Wed)strijd
Van de bijna tienduizend mensen die gisteren meededen waren er maar weinig die zich echt konden mengen in de strijd om de hoofdprijzen. Voor de meesten van ons was het primair een strijd met en tegen onszelf. De wedstrijd uitlopen, de gestelde tijd realiseren of de eindtijd van vorig jaar verbeteren. Of we nu veel of misschien te weinig hadden getraind, eenmaal van start gegaan probeert iedereen toch het beste uit zichzelf te halen. Wat mij betreft een mooie metafoor voor het bibliotheekwerk. En als wat gisteren is gepresteerd representatief is voor onze gehele organisatie kunnen we ons wat dat betreft gelukkig prijzen.

Herman Horst

Lezen maakt het verschil!

2011-08-26T15:58:00.027+02:00

De vakantieperiode is meestal een goede tijd om die stapel van belangrijke, maar niet urgente nota’s en artikelen te lezen. Ik was begonnen met het afgraven van de berg en bleef hangen bij het jaarverslag 2010 van de Stichting Lezen.

Op deze plek heb ik al verschillende keren aandacht besteed aan het belang van lezen: Voorlezen, digitaal lezen enz; ik zat dan meestal in de overtuigingsmodus. En daarom is het voor politici, onderwijskundigen, beleidsmakers enz. interessant te weten dat middels onderzoek het belang hiervan ook echt is aangetoond. Ik hoor het al zeggen: ’ja, ja zo’n bevlogen vrouw of man preekt natuurlijk altijd voor eigen parochie, maar kinderen moeten ook sporten, muziek maken, buiten spelen, gamen en zo nog veel meer’.

Jong geleerd is jong gedaan
Onderzoek heeft echter aangetoond en ik citeer:’ dat het een groot verschil maakt in het leven van kinderen en studenten of ze in hun vrije tijd literatuur lezen of niet. Basisschoolleerlingen, Middelbare scholieren en studenten die in hun vrije tijd lezen, lezen steeds beter in vergelijking tot hun minder vaak lezende leeftijdsgenoten. (Voor)lezen zet een positieve spiraal in gang. Lezen is de basis van schoolsucces en in de moderne kennissamenleving is 80% van het werk op de een of andere manier gerelateerd aan lezen en schrijven. Een hoge leesvaardigheid is onontbeerlijk voor een moderne maatschappij, een groeiende economie en een bloeiend cultureel-maatschappelijk leven. Beperkte leesvaardigheid kost jaarlijks vele miljarden gemiste economische groei, zo becijferd het Centraal Plan Bureau onlangs nog’. Zover het citaat van Gerlien van Dalen, directeur Stichting lezen.

Moeite met lezen?
De bibliotheken doen meer dan het ondersteunen en initiëren van leesbevordering voor kinderen en jongeren tot 18 jaar. Onze cijfers geven aan dat er nog heel veel wordt gelezen. Er zijn echter ook hele groepen mensen die hier moeite mee hebben omdat ze bijvoorbeeld vroeger de kansen zijn misgelopen, een mindere motivatie hadden, jong moesten gaan werken. De bibliotheek onderzoekt, samen met andere instellingen hoe we deze mensen alsnog plezier in het lezen kunnen laten ervaren. In de week van de alfabetisering worden er in dit kader weer allerlei activiteiten georganiseerd. Misschien kent u iemand in uw omgeving die u hierop zou kunnen attenderen.

Speerpunt voor beleid
We zijn volop bezig met het nadenken en praten over de richting van ons beleid voor de komende periode 2012-2015. De aandacht voor lezen blijft met een dikke stip bovenaan staan. Het jaarverslag van de Stichting Lezen laat zien dat we daarmee de goede koers blijven varen. En de politiek zal onze mantra over het belang van lezen van 0 tot 80 jaar nog vaak horen.

En die stapel interessante informatie zal ik toch maar in de papierbak schuiven.

Henriëtte de Kok

'Boeken rond het Paleis'

2011-08-22T09:13:00.009+02:00

De 14e editie van ‘Boeken rond het Paleis’ vindt plaats op zondag 28 augustus. Het is de grootste boekenmarkt van Zuid-Nederland (400 kramen) in het centrum van Tilburg. Tijdens de jaarlijkse boekenmarkt op het Willemsplein en in de straten rondom het stadhuis, vindt er traditiegetrouw ook de verkoop van afgeschreven materialen in Bibliotheek Tilburg Centrum plaats. Dit gebeurt tijdens een volledige openstelling van de bibliotheek van 10.00 tot 17.00 uur.

Op zoek naar leuke boeken.
Ik vind het altijd heerlijk om tussen de stalletjes rond te struinen op zoek naar bijzondere boeken. Grofweg heb je twee soorten bezoekers die jaarlijks naar ‘Boeken rond het Paleis’ komen. Als eerste de echte verzamelaar die op zoek is naar dat ene unieke exemplaar. Ik reken mijn moeder daar ook onder, want die probeert al jaren de originele Franstalige pocketserie van Maigret compleet te krijgen. Ze mist nog enkele exemplaren en zoekt al jaren trouw op iedere boekenmarkt, in Frankrijk of Nederland naar de ontbrekende titels. Mijn tip om ook eens via internet te gaan zoeken, wijst ze resoluut van de hand, want ze wil het liefst met haar neus in de boeken zitten en het exemplaar ‘keuren’. De tweede groep bezoekers van ‘Boeken rond het Paleis’ komt voor de ‘koopjes’. Voor minder dan een euro kun je hele mooie boeken kopen. Je ziet hele gezinnen met tassen vol boeken over de boekenmarkt lopen.

Stichting Cools
Het is mooi om te zien hoe de ‘liefde voor het boek’ van ouder op kind wordt overgebracht. Daarom ben ik blij dat in 1997 Stichting Dr. P.J. Cools msc - genootschap ter bevordering van de liefde voor het boek – is opgericht. Stichting Cools organiseert al jaren ‘Boeken rond het Paleis’ en heeft voor deze 14e editie een bijzonder fotoboekje samengesteld: ‘Lezen altijd overal’. Het boekje bevat 83 foto’s die ingezonden werden na een oproep in de pers. De vroegste foto dateert van ca.1865, de nieuwste van afgelopen voorjaar. Hoe verschillend ook, ze hebben één ding gemeen: op elke foto is minstens één persoon te zien die een boek, krant of iets anders leest. ‘Lezen altijd overal’ is op de boekenmarkt voor € 7,50 te koop in een beperkte oplage van 500 exemplaren.

Stadsdichter van Tilburg.
Esther Porcelijn, studente filosofie Universiteit van Tilburg, wordt de vijfde Stadsdichter van Tilburg. Zij wordt officieel geïnstalleerd op zondag 28 augustus 2011 in de bibliotheek. Esther Porcelijn is de jongste en eerste vrouwelijke stadsdichter van Tilburg. Op die dag wordt ook afscheid genomen van de huidige Stadsdichter Cees van Raak. Wist u dat alle portretten van de vier voorgaande Stadsdichters in Bibliotheek Tilburg Centrum hangen? Mooi dat er straks ook een vrouwelijk portret tussen hangt!

Peter Kok

Reizen en Eten

2011-08-15T21:41:00.015+02:00

Het leuke aan koken is niet alleen de bereiding, maar ook het genieten van het resultaat. Op vakantie, wat bij ons vaak deels kamperen is, stelt dat eerste weinig voor. Met één brandertje en twee pannetjes haal ik meestal net het niveau van een studentenmaaltijd. Gelukkig gaan we elke vakantie wel een paar keer uit eten om te genieten van de kookkunsten van anderen.

Waar eten we vandaag?
De dan telkens terugkerende vraag is, maar waar? Per definitie kennen we de streek of stad waar we dan zijn niet goed. Zomaar ergens binnenstappen kan heel goed uitpakken, maar ervaring leert dat het uiterlijk van een restaurant weinig zegt over de kwaliteit van het eten. Eigenlijk ken ik maar één beslissingsregel die ik min of meer blindelings durf op te volgen. Een wachtrij voor de deur is bijna altijd een garantie voor goede maaltijd.

Trattoria Antonio al Pantheon
Zo bewaren we nog altijd goede herinneringen aan een restaurant in Rome waar we deze regel hebben opgevolgd, waar de eigenaar witte wijn uitdeelde om de ‘pijn’ van het wachten te verzachten, en waar ik nog wel eens terugdenk aan die overheerlijke pasta met truffel. Voor als u in Rome bent het adres is: Trattoria Antonio al Pantheon, Via Dei Pastini. Opmerkelijk genoeg, maar misschien ook niet, zijn een aantal van onze meest bijzondere eetervaringen afkomstig uit de reisgidsen die we op elke reis meenemen. Reisgidsen waar we als Bibliotheek Midden-Brabant een zeer uitgebreide collectie van in huis hebben.

La Super Rica
Deze zomer waren we in Santa Barbara op zoek naar het restaurant La Super Rica dat in de onze reisgids werd omschreven als een plek waar zelfs topkok Julia Child dol op was. Omdat het niet midden in het centrum ligt moesten we tot twee keer toe een ‘local’ de weg vragen en tot twee keer toe kregen we de spontane reactie dat dit het beste restaurant van de stad was, waarbij één van de twee ons aankeek met een blik van ”hoe kennen jullie (toeristen) dit adres”?. Zulke reacties scheppen natuurlijk verwachtingen en we keken wel even raar op toen we ons ‘restaurant’ zagen en het nog het meest weg had van een plaatselijke friettent. Maar omdat ook hier de geruststellende wachtrij buiten stond zijn we toch maar gewoon aangeschoven. Iets waar we geen spijt van hebben gekregen omdat het Mexicaanse eten meer dan heerlijk was en omdat de ambiance met plastic stoelen en plastic bestek eerder bijdroeg aan puurheid en kwaliteit van het eten dan dat het er afbreuk aan deed.

Restaurant Chartier
Een andere bijzondere eetervaring die ook uit een reisgids komt en die gelukkig iets dichter bij ligt wil ik u tot slot niet onthouden. Het gaat om restaurant Chartier aan de Rue du Faubourg-Montmatre 7 in Parijs. In de buurt van de Parijse Opera. Bij dit restaurant is het juist het interieur en wat er allemaal gebeurd wat het eten tot een feestmaaltijd maakt. Het is er een drukte van belang en je waant je een eeuw terug in de tijd.

Drie bijzondere eetervaringen die ik alle drie van harte kan aanbevelen. Je moet bij alle drie helaas wel even in de rij staan, hoewel dat ook leuke gesprekken kan opleveren. Het is het wachten echter meer dan waard. Twee van deze drie zouden wij zonder onze reisgidsen nooit op het spoor zijn gekomen.

Herman Horst

Gaat u vliegen? Bezoek de bibliotheek op Schiphol!

2011-08-08T11:02:00.008+02:00

De meest bijzondere bibliotheek van Nederland is ongetwijfeld de Airport Library op Schiphol, de eerste bibliotheek ter wereld op een luchthaven.

Airport Library Schiphol
Een spectaculaire plek met veel digitale mogelijkheden om boeken te lezen, muziek te luisteren en kennis te maken met de Nederlandse cultuur en literatuur. Die je als passagier vervolgens ook kunt downloaden om ‘mee te nemen’ op je reis. Boeken in de meest uiteenlopende talen kun je tijdens je wachttijd op Schiphol lezen. Schiphol is één van de grootste tranferluchthavens ter wereld. Op dit verzamelknooppunt van vluchten van en naar Europa, zijn er veel reizigers die uren moeten wachten op hun aansluitende vlucht. Shoppen heb je na een uurtje ook wel gezien, dus waarom zou je niet gaan lezen! Voordat wij met het vliegtuig naar onze vakantiebestemming vlogen, had ik nog wat tijd over en ben ik daarom eens op ontdekkingstocht gegaan.

Ik wist dat de Airport Library er was, maar moest nog wel even zoeken. Op de Holland Boulevard, naast de Rijksmuseumshop en de waterstraalmassagesalon, vond ik de prachtig gekleurde en ingerichte bibliotheek, volgens de nieuwe huisstijl van Bibliotheek Nederland. Verschillende heerlijke loungestoelen nodigen ook echt uit om te gaan lezen.

Collectie
De collectie is wel beperkt, maar dat is eigenlijk ook wel logisch. Veel trouwe klanten, die ieder boek in zijn/haar taal heeft gelezen van de Library Schiphol, zullen er niet zijn. Of je moet een frequent flyer zijn die wekelijks via Schiphol vliegt. Heel bijzonder is dat de Library niet zozeer veel boeken heeft, als wel boeken in heel veel verschillende talen. Dat betekent dat iedere wereldburger van de bibliotheek gebruik kan maken. Het zijn vooral de bekende Nederlandse literatuurboeken die in vele talen vertaald zijn, zoals Anne Frank, Arnon Grunberg, Cees Nooteboom, enz. De bibliotheek heeft ook veel digitale mogelijkheden om de Nederlandse cultuur en literatuur te verkennen, door de beschikbaarheid van veel iPads die nagelvast op de stoelen gemonteerd zijn. Het is alleen jammer dat de iPads door een serverstoring het niet deden. Ik heb me er echter prima vermaakt en ik verwacht ook dat deze gratis Airport Library zeker in de behoefte voorziet.

Toekomst
Het is alleen jammer dat je de boeken niet mag meenemen in het vliegtuig en bij je eindbestemming op de luchthaven kunt achterlaten. Want ik denk niet dat er veel mensen zijn, die een boek in een uurtje zullen hebben uitgelezen. Het zou toch mooi zijn als alle internationale luchthavens een Airport Library hebben, waardoor er een wereldwijde floating(‘flying’)-collection van boeken ontstaat! Er bestaat al zo’n initiatief om boeken met elkaar te delen door het boek ergens op een plek in de wereld achter te laten voor iemand anders: bookcrossing. Een schitterend fenomeen om lezen te bevorderen! Afgelopen zaterdag had iemand het boek, 'De zondeval van het christendom' van de schrijver dr. Gerrit Jan Heering, achtergelaten op een wel heel toepasselijke plek: op het standbeeld van Joannes Zwijssen in Tilburg! Als u niet de gelukkige vinder van dit boek uit 1928 op het standbeeld bent, kunt u het natuurlijk altijd lenen bij Bibliotheek Tilburg Centrum.

Peter Kok

Verrast door talent? Laten we het hopen…

2011-08-01T12:50:00.038+02:00

In de zomer, met lange dagen en het vakantiegevoel - ook al ben je aan het werk - lijkt het of je tijd genoeg hebt. Dus kunnen er gerust plannen gemaakt worden voor het najaar. Want met de lange avonden hebben we immers tijd in overvloed, althans zo lijkt het nu... En juist in deze tijd komt Cursushuis Midden-Brabant met het cursusaanbod voor aankomend jaar. Daar is dus over nagedacht.

Mijn voorselectie…
Ik kan het niet na laten om een kleine voorselectie te maken. Want hoewel ik natuurlijk ‘dicht bij het vuur zit’, weet ik dat snelheid geboden is. De populaire cursussen zoals fotografie, vormgeven en alles over lifestyle zitten vaak al heel snel vol. En als nieuwbakken oma wil ik graag leren om nog mooiere foto’s van mijn mooie kleinkind te maken. Maar ook interessant zijn de cursussen:

Klussen in huis
Mijn oog viel op de cursus met de titel 'klussen in huis'. Ik heb een hele handige echtgenoot, maar hij heeft ook zijn planning, en die loopt niet altijd synchroon met die van mij. Dus een gewenste schroef of spijker, wordt niet onmiddellijk aangebracht als ik het vraag. Als onafhankelijke vrouw vind ik eigenlijk dat ik dat zelf moet kunnen doen. Ik zag in de bibliotheek ook een paar leuke klusboeken om me alvast in te lezen zoals: Klussen voor Iedereen en Ik doe het zelf wel.

Italiaans…
Ook de cursus Italiaans glimlacht mij toe. Twee jaren hebben we geoefend en we kunnen ons redelijk redden, maar het kan natuurlijk altijd beter.

Of toch Frans?
Dit jaar, in Frankrijk op vakantie, merkte ik dat in 40 jaar, zonder echt onderhoud, de woordenschat afneemt. De cursus Frans is dus ook een kanshebber.

Wat te kiezen?
Daar moet ik dus nog even over nadenken. Allereerst ga ik de Cursusmarkt op 7 en 8 september maar eens bezoeken. Daar worden alle cursussen bij elkaar gepresenteerd en kan ik nog eens goed gaan vergelijken. Maar de tijd om te leren, waar ga ik die straks vandaan halen? Ga toch maar voor een cursus van een paar avonden denk ik?!

En u? Al een keuze kunnen maken? Ik ben benieuwd.
Anders wens ik u alvast veel succes hierbij....

Henriëtte de Kok

Roze, roze en nog eens roze!

2011-07-25T13:39:00.025+02:00

Vandaag is Tilburg de kleurrijkste stad van Nederland, want het is Roze Maandag! En met Bibliotheek Tilburg Centrum in het epicentrum van de kermis kunnen we hier letterlijk en figuurlijk niet omheen. Op dit moment kijk ik, vanaf mijn bureau, uit op de winterrups en een enorm hoge zweefmolen en heel veel roze!

Het is ook nog eens extra feest, want dit jaar viert Roze Maandag haar 20ste verjaardag! Een uitbundig feest, iets anders dan de danstent Paashuis, die vroeger bij ons in het dorp stond. Dat vond ik als klein meisje wel een intrigerende plek. Daar gebeurde allerlei spannende dingen. Maar eigenlijk is de kermis van nu niet heel veel anders dan toen.

Voor iedereen, door iedereen
Roze Maandag is begonnen als homo-integratiefeest en nu uitgegroeid tot een evenement van iedereen, voor iedereen. In de beginjaren nogal aarzelend ontvangen en nu breed omarmd door vele mensen. Zo zie je dat juist dit evenement verbindt en verbroederd. En juist deze bijdrage van Tilburg aan een brede acceptatie van homoseksualiteit is iets waar Tilburg en alle Tilburgers trots op mogen zijn! Want acceptatie begint niet bij de ‘doelgroep’ zelf (zoals DJ Rogier van Oosterhout terecht stelt), ‘maar bij een ieder eromheen die vanuit het hart elke kleur omarmt en daarvoor op durft te staan.’ En daar kan ik het alleen maar helemaal mee eens zijn. En zo vanuit mijn raam bekeken is het ook dit 20ste jaar weer een daverend succes!

Al 441 jaar…
De Tilburgse Kermis is de grootste kermis van de Benelux (er staan jaarlijks zo’n 240 attracties uit binnen- en buitenland, in een lint van ruim 5 kilometer lang door het centrum van Tilburg). De kermis trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers en is daarmee een van de best bezochte evenementen van Nederland. In 2010 bestond de Tilburgse Kermis 440 jaar. Gelukkig is er veel van die tijd bewaard gebleven door archiefmateriaal zoals films en foto’s. Wij hebben een uitgebreide historische collectie over de Kermis. Erg leuk om eens doorheen te bladeren onder het genot van een kopje koffie bij de Kleine Prins @ Bibliotheek Midden-Brabant. Mocht u de drukte even willen ontvluchten...U kunt ook een kermismuseum bezoeken. helaas hebben we die niet in Tilburg. Daarvoor moet u naar Bergen op Zoom naar de Markiezenhof.

Henriette de Kok

Informatie op maat!

2011-07-18T11:33:00.029+02:00

Vorige week schreef ik op deze plaats over mijn boekenkeuze voor de vakantie en ook over het feit dat ik geen enkele reisgids bij me had. Door dat laatste voelde ik me echt onthand.

Persoonlijke gids
Maar geen nood ook achteraf kun je je nog informeren en reflecteren op wat je hebt gezien en ervaren. Voor dit informatieadvies heb ik mijn licht opgestoken bij onze onvolprezen bibliothecarissen. Ik heb hen gevraagd naar suggesties voor achtergrondinformatie over bijvoorbeeld het Grand Palais in Parijs en de kunstenaar Anish Kapoor, de sociaal culturele ontwikkelingen in Baskenland, Spaanse wijnen enz. Dit heeft geresulteerd in een schat aan informatie en een verrijking van vakantie-ervaringen.

Reizen is beleven en lezen is grensverleggend!
Allereerst hebben wij de jaarlijkse tentoonstelling Monumenta in het Grand Palais in Parijs bezocht. Dit jaar was het Anish Kapoor die een indrukwekkend werk presenteerde op deze historische plek.
Voor een terugblik werden de volgende adviezen aangereikt.
- Camiel van Winkel, Anish Kapoor; overzicht van werk van de Indiaase beeldhouwer.
- Tentoonstellingcatalogus De Pont, Tilburg.
Wie de Parijse expositie heeft gemist kan natuurlijk ook een bezoek brengen aan De Pont, waar verschillend werk van deze bijzondere kunstenaar is te zien.

Daarna zijn we doorgestoken naar Baskenland in Spanje en hebben we natuurlijk het prachtige Guggenheimmuseum in Bilbao bezocht. In de Riojastreek hebben we vervolgens kennis gemaakt met verrassende wijnen en smakelijke tapa’s. Terug in Frankrijk langs Clermont Ferrand met zijn bijzondere zwarte kathedraal naar het Centre Pompidou in Metz.
Met de boeken van Rudof Pierik, Spaanse wijnen en Jenny Chandler, de keuken van Noord-Spanje kunnen we de Spaanse geuren en smaken nog proberen vast te houden. Een cd met Spaans Keltische muziek, Unha estrela por guia van Milladoiro, maakt de herinnering compleet.

Tot slot geeft de Francyclopedie van Stefan de Vries nog een overzicht van anekdotes en onmisbare nutteloze feiten.

Ook een vraag?
Hebt u op vakantie iets ervaren of gezien waarover u het fijne zou willen weten, vraag het aan onze medewerkers en u krijgt een antwoord op maat.

Henriette de Kok

Uitstekend!; leestips van onze medewerkers

2011-07-11T16:20:00.030+02:00

Bent u ook zo iemand die vooral in de vakantie aan lezen toekomt? Ondanks mijn goede voornemens, vind ik in mijn ‘ gewone’ leven nauwelijks tijd voor mijn fijnste hobby, namelijk lezen. Het is waarschijnlijk overbodig om te zeggen dat ik het hier niet heb over vakliteratuur en alles wat daar bij hoort.

Maar wat?
Overal houd ik lijstjes bij met nog te lezen titels, op mijn iphone, ipad, in een schriftje, uit de krant en toch lukt het me niet om voor de vakantie, op tijd, een mooie evenwichtige boekenkeuze klaar te hebben liggen. Wellicht vraagt u zich hoe dat Kn als je midden in de grootste boekenkast van Midden-Brabant zit? Dit jaar ben ik zelfs op pad gegaan zonder een reisgids. Dat had ook wel iets te maken met het feit dat ik graag naar de zon ging en ik op voorhand niet wist waar die zou schijnen.

Gelezen voor u!
De PC uit, het bureau opgeruimd, stond ik vlak voor mijn vertrek voor de kasten, niet de rust hebbende om eens lekker rond te struinen. Zo toch een beetje dolend liep ik tegen de presentatie van 'Uitstekend!' aan. Dat was voor mij het ei van Columbus. Een zeer gevarieerde selectie van titels die al gelezen is door mijn collega’s en voorzien van persoonlijke aanbevelingen. Heerlijk, ik voelde me op maat geadviseerd. En tevreden stapte ik met een kleine schat aan boeken naar buiten, met dank aan de bibliothecarissen die mij goed de weg hebben gewezen.

Mijn vakantielijstje
David van Reybrouck. Congo; een geschiedenis
David Mitchell. Wolkenatlas
Anna Enquist. De thuiskomst
Pat Barker. Weg der geesten

Bijzonder aan deze selectie was dat de boeken onbewust veel met elkaar te maken hadden en met de reis die we hebben gemaakt. Met deze rijke ervaring ben ik weer uitgerust en met veel plezier aan het werk gegaan.

Tip voor de vakantielezer
Bent u ook zo’n gehaaste zoeker, kijk dan in onze bibliotheken bij de display ‘Uitstekend!‘ ik kan u verzekeren dat u er veel plezier aan zult beleven.

Overigens ben ik wel heel benieuwd wat u van deze service vindt?

Schoolboeken

2011-07-04T15:32:00.017+02:00

Voor de meeste scholieren zit het werk er inmiddels op. De laatste proefwerken zijn gemaakt en misschien nog even de rapportenvergadering afwachten. Maar de schoolboeken kunnen al worden ingeleverd.

Schoolboekendistributie
Voor circa 5000 scholieren in Tilburg en Oisterwijk is het inleveradres dit jaar niet de school maar de bibliotheek. Sinds vorig jaar organiseert de bibliotheek samen met het Theresialyseum en 2College de schoolboekendistributie. Was het vorig jaar nog alleen de uitgifte van schoolboekenpakketten, dit jaar is daar ook de inname bij gekomen.
Wat vanaf een afstandje misschien een eenvoudige klus lijkt is in feite een zeer ingewikkeld logistiek proces. Met name de omvang van het aantal boeken, circa 115.000, het korte tijdbestek waarin het allemaal moet gebeuren en de diversiteit aan opties en mogelijkheden maakt het een moeilijk te managen project.

Samenwerking
De projectgroep, samengesteld uit medewerkers van zowel de bibliotheek als de twee scholen, is met de ervaringen van vorig jaar ruim van te voren met de voorbereidingen begonnen. Via een uitgebreide project start up (PSU) van meerdere dagen is het project van voor naar achteren en van boven naar beneden doorgedacht en uitgewerkt.
Het voormalige EDAH-pand aan het Koningsplein fungeert de komende maanden als logistiek centrum. Hier worden de ingeleverd leerboeken uitgesorteerd, gerepareerd en tot nieuwe boekenpakketten samengesteld. Omvangrijke werkzaamheden waar een aantal scholieren ook zelf, in de vorm van vakantiewerk, aan meehelpen.

Resultaat
Waren de afgelopen weken voor menig scholier een spannende tijd. De komende weken breekt die tijd voor de bibliotheek aan. Pas als de school weer is begonnen en alle scholieren hun boeken hebben ontvangen weten we of we als bibliotheek voor dit examen zijn geslaagd. Als de kwaliteit van de voorbereiding hiervoor een indicator is, zie ik het eindresultaat met veel vertouwen tegemoet.

Herman Horst

Met een luisterboek in de auto op weg naar Zuid-Frankrijk

2011-06-27T11:44:00.019+02:00

Ja, ik ben nog zo’n ouderwetse vader die niet gezwicht is voor de draagbare DVD-speler voor de achterbank van de auto. Wellicht ook omdat mijn drie zonen er nooit om ‘gezeurd’ hebben. Zij hebben zich altijd prima kunnen vermaken tijdens de lange autoritten op vakantie naar Zuid-Frankrijk. Ik ken ook niet dat beeld van veel ouders over jengelende kinderen die onhandelbaar zijn in de auto en daarom maar ‘beloond’ worden met een film op de draagbare DVD-speler. Nee, naast de traditionele spelletjes als ‘ik zie, ik zie wat jij niet ziet en het is … groen’, hebben wij vooral veel luisterboeken op cd geluisterd, van Roald Dahl, Bert & Ernie tot Narnia.

Hoorspelen
Vooral Narnia is zo’n spannend verhaal waar ze uren ademloos naar hebben zitten luisteren. Nu zijn het al weer grote, puberende jongens en toch zetten we op weg naar de wintersportvakantie nog altijd traditiegetrouw de kerst cd van Bert & Ernie op. Ik ben te jong en heb het tv-loze tijdperk niet meegemaakt, maar van mijn ouders weet ik dat ze in het begin van het radio tijdperk, met heel de familie ‘s avonds naar hoorspelen op de radio hebben geluisterd. Toch fijn dat veel spannende verhalen als luisterboek beschikbaar zijn bij Bibliotheek Midden-Brabant.

Voorlezen is een vak!
De afgelopen week was ‘De week van het luisterboek’. In het Lezen blog van Bijke & Petry op onze website, is al verteld dat afgelopen week Gijs Scholten van Aschat is gekozen tot de beste voorlezer van Nederland. Voorlezen is een vak! Ik heb zelf ook wel eens tijdens de dagelijkse zakelijke autoritten geprobeerd om naar luisterboeken van managementliteratuur te luisteren. Ik vond het oersaai en slaapverwekkend en ben er dan ook, vanuit veiligheidsoverwegingen, snel mee opgehouden.
Ik denk dat dit niet zozeer ligt aan de inhoud, als wel aan de ‘vertelkunst’. Daarom ben ik blij dat veel luisterboeken worden ingesproken door professionele acteurs.

Tip
Een tip voor de lange autoritten naar uw vakantiebestemming: haal voor u en uw kinderen bij de bieb uw favoriete luisterboeken! U kunt ze hier in onze catalogus vinden.

Peter Kok

Vakantieboeken

2011-06-20T14:47:00.008+02:00

Over een paar weken gaat de vakantieperiode met het begin van de schoolvakanties weer officieel van start. Voor velen van ons dé associatie met het zomergevoel en het moment om onze koffers te gaan pakken. Vakantie

Anders dan anders
Een periode waarin we andere dingen doen en de dingen anders doen dan normaal. We liggen de hele dag lui aan het strand terwijl we anders druk, druk, druk zijn. We jagen ons hele jaarlijkse quotum aan kerk- en musea bezoeken er in twee, drie weken doorheen en we lezen een veelvoud van de boeken die we anders lezen. Voor sommigen van ons is het zelf het enige moment waarop we een leesboek ter hand nemen. Kennelijk hebben we deze tijdelijke veranderingen nodig om bij te tanken en om er daarna weer een jaar tegenaan te kunnen.

Gevarieerde vakantie
Voor ons, als gezin, is vakantie vaak een combinatie van stad en natuur, van winkelen en wandelen en van hotels en kamperen. Als het aan mijn dochters zou liggen het liefst zo veel mogelijk stad, shoppen en strand en wat ons betreft liever wat meer cultuur en natuur. Over het algemeen is het resultaat gevarieerd en iets waar iedereen goed mee kan leven.

Lezen op (kampeer)vakantie
Kamperen, wat mij betreft het liefst zo primitief mogelijk, en lezen is aan de ene kant een prachtige combinatie maar aan de andere kant ook weer niet. Geen afleiding van krant, radio of TV en geen mogelijkheid om achter de PC te kruipen, maken dat er volop tijd voor lezen is. Maar qua bagageruimte is het altijd proppen en in de tent is het ontbreken van goede opbergruimte een ware aanslag op de staat van het boek.

Kopen is dan het enige alternatief en dan het liefst een paperback die zo klein en dun mogelijk is. Ik vergeet wat dat betreft nooit meer de backpacker die onder het motto 'traveling light' elk bladzijde die hij gelezen had uit zijn boek scheurde.

De oplossing: E-books
Terwijl ik dit schijf hoor ik u denken: E-books. De ultieme oplossing voor gewicht, ruimte en beschadiging. Feit is dat ik er geen heb en er ook nog weinig ervaring mee heb opgedaan. Zo’n E-book gaat er zeker nog wel eens komen en als ik dan het gebruik goed onder de knie heb, kan ik zonder problemen ook mijn vakantieboeken weer bij de bibliotheek lenen.

Herman Horst

15% van de 15-jarige jongens in Nederland is laaggeletterd

2011-06-16T08:14:00.008+02:00

Dat betekent dat deze jongens een taalachterstand hebben en daardoor moeite hebben met het lezen van gebruiksaanwijzingen of contracten. Ze zijn daardoor gehandicapt in het functioneren in onze huidige maatschappij. Deze week sprak ik een wethouder die uit het onderwijs komt en die mij vertelde dat taalachterstand een relatief begrip is. Deze jongens zouden zo’n 20 jaar geleden zich prima hebben kunnen redden. Maar we zijn gemiddeld steeds hoger opgeleid en de eisen die onze snel veranderende maatschappij stelt, zijn ook hoger.
Hij stelde ook de kritische vraag waarom de bibliotheek een rol heeft bij het terugdringen van taalachterstand en laaggeletterdheid, want dat is toch de taak van het onderwijs. Dat klopt, het leren lezen is de taak van het onderwijs, maar de bibliotheek is er om het plezier in het lezen bij te brengen. Grenzeloos ontdekken kinderen in de bibliotheek de vele verhalen en prentenboeken. Als je van jongs af aan ontdekt hoe leuk lezen is, draagt dat bij aan een voorsprong in taal- en leesontwikkeling die je op latere leeftijd behoudt. Het percentage laaggeletterdheid ligt bij meisjes ook veel lager, omdat die veel meer lezen dan jongens.

Dit Pinksterweekend was ik met mijn jongste zoon van 13 jaar op een voetbaltoernooi in München. En natuurlijk bezochten we met zijn team ook de Allianz Arena van Bayern München. Ik ben een grote bewonderaar van Louis van Gaal en vindt het jammer dat hij daar ontslagen is. Toen hij een contract tekende bij Bayern München, is hij direct een intensieve taalcursus gaan volgen. Hij vond het namelijk belangrijk dat hij de Duitse taal sprak, om te voorkomen dat hij door de spelers en de pers niet begrepen zou worden. Louis van Gaal verrijkte de Duitse taal met nieuwe woorden als 'löfeltje, löfeltje' en heeft zelfs in Duitsland een taalprijs gewonnen. Louis van Gaal werd verkozen op de derde plaats bij 'Die Sprachwahrer des Jahres 2009' vanwege zijn “voorbeeldige inzet” voor de Duitse taal. Beroemd in Duitsland is het zinnetje dat Van Gaal uitsprak bij zijn presentatie bij Bayern: ”Wer in Deutschland spielt, muß sich der Kultur anpassen. Dazu gehört die Sprache.''
Beheersing van de taal door het goed te kunnen spreken en lezen, is voor allochtone en autochtone Nederlanders essentieel om goed te kunnen functioneren in de huidige maatschappij. Een aantrekkelijke en laagdrempelige verhalenbibliotheek met een breed assortiment aan boeken, levert daar zeker een bijdrage aan.

Peter Kok

Spannende boeken

2011-06-06T14:32:00.011+02:00

Het is deze maand De maand van het Spannende Boek. De 32e editie van de detective en thrillergids van Vrij Nederland is weer uit. Het geschenkboek, dit jaar geschreven door Monaldi & Sorti , wordt deze maand door de boekverkopers uitgedeeld. Gauke Andriesse heeft met 'De handen van Kalman Teller' De Gouden Strop 2011 gewonnen. Kortom: er is deze weken veel te doen rondom het spannende boek.

Op weg naar werk, 's avonds en op vakantie
Als ik u vertel dat ik graag een spannend boek lees, is dat waarschijnlijk weinig schokkend nieuws en pas ik, naar ik aanneem, goed in het hokje van de gemiddelde man. Voor mij is lezen kennis, maar ook ontspanning. Op weg van en naar mijn werk, ’s avonds en op vakantie vind ik het heerlijk om me in een spannend boek te verliezen.

In het verleden behaalde resultaten...
Toen ik gisteren een boek van James Patrick Hunt dichtsloeg en naar de voorkant keek, bedacht ik me hoeveel thrillerschrijvers er wel niet moeten zijn. Wereldsterren als David Baldacci die wereldwijd miljoenen exemplaren verkopen maar ook de ontelbare schrijvers waarvoor het schrijverbestaan een bijbaan is omdat ze er niet van kunnen leven.

Naam en faam is helaas niet altijd een betrouwbaar kompas. De eerste boeken van John Grisham waren geweldig, maar de latere exemplaren zijn niet om doorheen te komen en ook het laatste boek van Dan Brown had wat mij betreft niet geschreven hoeven worden. Daar staat tegenover dat sommige oudere boeken soms weer verrassend onderhoudend zijn. Een detective van Dick Francis uit 1981 (een gewaarschuwd man) was qua telefoongebruik misschien wat gedateerd, maar was qua spanning nog zeer actueel.

Winnaar van De Gouden Strop
Omdat, in mijn ogen, er veel aandacht en publiciteit gaat naar een zeer beperkt aantal schrijvers ben ik blij met de winnaar De Gouden Strop van dit jaar. Voor mij een onbekende schrijver waar ik het werk niet van ken.

Suggesties voor onze schatkamer?
De bibliotheek neemt wat dat betreft een bijzondere positie in. In onze boekenkasten staan niet alleen de bekende schrijvers en nieuwste boeken, maar ook nog zoveel meer. Schrijvers en boeken die u niet in boekenkasten van de boekhandel vind, maar die misschien wel heel goed zijn. Via onze website en in de bibliotheken zelf proberen we deze schatkist voor u te ontsluiten door u suggesties aan de hand te doen. Daar gaan we natuurlijk mee door, maar als u als lezer een bijdrage aan wilt leveren dan houden we ons van harte aanbevolen! Laat ik wat dat betreft hier het goede voorbeeld geven door u twee suggesties aan de hand te doen: de boeken van Michael Ridpath (o.a de Stroman) en van Roel Janssen (o.a. de tiende vrouw).

Herman Horst

Een dagje Spoorzone....

2011-05-30T17:18:00.009+02:00

Vandaag vond voor mij de afsluiting plaats van twee intensieve weken Spoorzone. De Spoorzone speelde een prominente rol in mijn agenda afgelopen tijd. Nadat alle partners, B&W en de raadsectie waren geïnformeerd over de plannen, waren afgelopen zaterdag de Tilburgers aan de beurt. Tijdens de 'Dag van de Spoorzone' kon iedereen kennismaken met de ideeën over de Spoorzone en het terrein bezoeken. Veel Tilburgers hebben hier gebruik van gemaakt en zijn op expeditie gegaan op het voormalige NS-gebied.

Waarom?
Ik ben gevraagd aan een debat mee te doen. De centrale vraag was: Wat heeft de Tilburger eraan als de Bibliotheek naar de Spoorzone gaat? De Bibliotheek zit immers toch goed aan het Koningsplein?! Natuurlijk hebben wij als Bibliotheek Midden-Brabant hier een mening over. Maar de mening van onze klanten staat voorop! Daarom heb ik enkele bezoekers van de Spoorzone deze vraag voorgelegd. Het was goed te merken dat iedereen daar zo z'n eigen opvatting over heeft. Al dan niet gekleurd door de afstand van eigen huis naar de Bibliotheek. Maar ook of we nu ten tijde van bezuinigingen wel zo'n kostbare verhuizing moeten overwegen...

Oh's en ah's...
De enorme betrokkenheid viel erg op en deed ons goed. Je weet wel dat men blij is met de bibliotheek, maar in zo'n debat wordt dat nog eens extra duidelijk!
Er werd veel gedebateerd, gediscussieerd en getwitterd. Onze stand had een Twitter-fountain waarop alle tweets over de Spoorzone te lezen waren
Zo twitterde Marieke Moorman bijvoorbeeld over echte Spoorzone honing!

Wie alert was en de hints volgde die we twitterden, maakte met de Tweet and Meet Twebus zelfs kan op een e-reader! Wie aan de hand van de hints de juiste organisaties vond, kreeg van die organisaties een woord. Degene die als eerste de drie woorden had verzameld, hier een zin van maakte en deze bij onze stand inleverde, maakte kans op de grote prijs! Na drie ronden zijn er drie kanshebbers. Binnenkort maken we bekend wie de e-reader heeft gewonnen! Deze geweldige prijs is beschikbaar gesteld door het Brabants Dagblad.

Een ander onderdeel van de stand van de bibliotheek was 'Witte Gij't?'. Gedurende twee keer een halfuur konden bezoekers al hun vragen stellen via een live skype verbinding met de bibliotheek.

Natuurlijk hadden we ook onze boeken uit de Tilburg Collectie meegenomen naar de Spoorzone. Al bladerend door deze boeken werden er veel herinneringen opgehaald door de bezoekers. De oh's en ah's vlogen in het rond.

Spoorloos
Helaas bleken we aan het einde van de dag 3 boeken te missen…! Mocht u meer weten horen we het graag. Voor de eerlijke vinder loven we een beloning uit…

Meedenken over de Spoorzone blijft belangrijk. Ik ben benieuwd naar uw mening!

Henriëtte de Kok

De bibliotheek heeft ook een bewaarfunctie

2011-05-24T07:22:00.008+02:00

Afgelopen zondag stond ik op de meimarkt boeken te verkopen en ontdekte ik hoe belangrijk de bewaarfunctie is van de bibliotheek. ‘Heeft u ook boekjes van Liselotje’, vroeg een jonge moeder. Veel mensen komen jaarlijks op de druk bezochte meimarkt en in augustus bij ‘boeken rond het paleis’, om op zoek te gaan naar dat ene kinderboek waar ze zoveel goede herinneringen aan hebben gehad in hun eigen jeugd. Moeders die het opnieuw aan hun eigen dochter willen voorlezen of grootouders die hun kleinkinderen de verhalen van vroeger willen vertellen. De bibliotheken in Nederland hebben al die boeken nog. Natuurlijk staan in onze collectie vooral veel nieuwe prachtige kinderboeken die de afgelopen jaren zijn uitgegeven. Maar als de niet vaak uitgeleende boeken naar het archief gaan en het archief wordt opgeschoond, wordt ook gekeken of er ergens in Nederland nog een exemplaar beschikbaar is. Een boek wordt nooit weggedaan als er nog maar enkele exemplaren in Nederland beschikbaar zijn. Dus ook de boeken van Pinkeltje en Puk en Muk kun je altijd via de bibliotheek blijven lenen. De bewaarfunctie van de bibliotheek is essentieel voor het behoud van ons cultureel erfgoed.
Een Turkse vader was op zoek naar boeken voor zijn kinderen van 9 en 11 jaar. Ze gaan met de auto naar Turkije op vakantie en zijn kinderen lezen heel veel boeken op de achterbank van de auto. Hij was ook blij dat ze veel naar de bibliotheek gaan, maar hij klaagde over de boete die hij vaak moet betalen. Zijn kinderen lenen wel veel boeken, maar op tijd terugbrengen doen ze niet! Een vrouw was op zoek naar nostalgische kinderboeken. Terug naar de tijd van vroeger. De bibliotheek heeft ze allemaal nog. Voor een ‘(her)ontdek de bieb’-campagne moeten we volgend jaar als bibliotheek ook maar op de meimarkt gaan staan!

Peter Kok

Educatie via een omweg

2011-05-15T20:59:00.005+02:00

Ik spreek redelijk Duits maar versta het veel beter. De belangrijkste reden hiervoor is dat ik niet ver van de Duitse grens ben opgegroeid waardoor we thuis via onze dakantenne een aantal Duitse zenders konden ontvangen. Eind jaren zestig, begin jaren zeventig waren er in Nederland voor zeven uur ’s avonds nog nauwelijks TV-uitzendingen terwijl Duitsland, zeker in het weekend, al vroeg in de middag met uitzendingen begon. Meestal was er dan een Amerikaanse film, vaak een Western. Dat waren wel zwart-wit en nagesynchroniseerde films en het blijft raar een cowboy of indiaan Duits te horen spreken, maar toch ik heb er voor een belangrijk deel mijn kennis van de Duitse taal aan te danken.

Dyslexie en Engelse woordjes
Mijn jongste dochter heeft dyslexie waardoor Engelse woordjes leren geen gemakkelijke opgave is. Er wordt er bij ons thuis redelijk wat TV gekeken en veel van wat gekeken wordt, is afkomstig uit Engelssprekende landen maar die ondertitelingen zijn op mijn TV niet uit te zetten. Nu helpt dyslexie wel een beetje om niet de ondertitelingen te lezen en naar de taal te luisteren, maar afplakken zou een stuk effectiever zijn. Ik heb persoonlijk trouwens toch een hekel aan die ondertitelingen. Wel veel geld uitgeven voor HDTV met een prachtig scherp beeld maar tegelijkertijd wel zo’n lelijke balk in je beeld accepteren.

BBC
In het begin, toen ze nog een stuk kleiner was, hadden we regels wanneer de TV wel en niet aan mocht. Als de TV dan uit moest probeerde ik het weleens met “je mag nog een halfuurtje langer kijken als je nu (C)BBC opzet", maar dat werkte meestal niet. Wat al beter ging, was een goede film die ze zelf ook graag wilde zien op de BBC maar vaak is het aanbod op alle zenders groot en is het vlees zwak.

De oplossing: DVD's
Maar zoals met veel dingen is het de aanhouder die wint. En wat dat betreft is de DVD-collectie van Bibliotheek Midden-Brabant van grote waarde geweest. Op DVD’s is namelijk de ondertiteling op elk gewenst moment uit of aan te zetten en bovendien, en dat helpt echt, kun je ook Engelstalige ondertiteling aanzetten. Het resultaat is dat bij DVD’s bij ons bijna nooit meer de ondertiteling aanstaat en viel het me laatst op dat ze in huis steeds meer Engelse woorden en uitdrukkingen gebruikt.

Herman Horst

Ieder kind moet kunnen kennis maken met cultuur

2011-05-09T09:44:00.006+02:00

Niet ieder kind komt van huis uit in aanraking met kunst en cultuur. Sinds een aantal jaren krijgen de basisscholen € 10,90 per leerling om te besteden aan cultuureducatie, zoals een bezoek aan een museum, theatervoorstelling of om zelf actief met kunstbeoefenaars creatief bezig zijn. Sinds dat de maakindustrie naar Aziatische landen is over gegaan, is Nederland steeds meer een land geworden met een hoogstaande kennis- en creativiteitsindustrie. Dutch Design is wereldberoemd geworden. In een open en vrije samenleving moet ieder kind de kans krijgen zijn talenten te ontdekken om vervolgens maximaal de mogelijkheden te krijgen die te ontwikkelen. Dat kan alleen maar door op jonge leeftijd in aanraking te komen met allerlei vormen van kunst en cultuur. CLIP maakt dat mogelijk.
CLIP (Cultuur Leraren Informatie Punt) is de door de provincie gesubsidieerde marktplaats (ontmoetingsplaats) voor het onderwijs en de cultuuraanbieders. De vraag vanuit (brede) scholen (basisonderwijs), BSO's, voorschoolse instellingen en voortgezet onderwijs en het aanbod vanuit zowel de (lokale) amateur- als professionele wereld van de kunst, cultuur en cultureel erfgoed worden door Clip met elkaar verbonden als door een....(paper)clip. In 56 van de 66 gemeenten in Noord-Brabant is zo’n marktplaats ingericht, vaak onder coördinatie van de bibliotheek. Ook Bibliotheek Midden-Brabant heeft ervaring met het inrichten en uitvoeren van de marktplaats voor cultuureducatie in Oisterwijk en Loon op Zand. Het is ook een logische plaats om deze functie bij de bibliotheek neer te leggen. Kunst & cultuur is een van de aandachtsgebieden van de bibliotheek. Vanwege de samenwerkingsverbanden in de culturele sector en de UITpunten kent de bibliotheek het cultuuraanbod in een gemeente als geen ander. Daarnaast nemen 95% van de basisscholen producten/diensten af van de bibliotheek, dus is de bibliotheek de organisatie bij uitstek om de marktplaats cultuureducatie te coördineren.

Op woensdag 30 maart 2011 is CLIP Loon op Zand officieel geopend door wethouder Wim Aussems. De Bibliotheek Kaatsheuvel werd voor deze gelegenheid een sfeervolle 'marktplaats', waar onderwijs en culturele instellingen elkaar ontmoetten. Tijdens het officiële gedeelte benadrukte wethouder Wim Aussems het belang om ook in de toekomst cultuur en cultureel erfgoed te kunnen blijven beleven: Clip zal hieraan een positieve impuls geven. Een prachtige voorbeeld is het digitale prentenboek dat basisschoolleerlingen hadden gemaakt over de geschiedenis van Loon op Zand ter gelegenheid van deze opening. Leerlingen van ‘Dydans' brachten Clip vervolgens 'in beweging'. Daarna zorgden leerlingen van Sophia’s Vereniging voor een muzikaal intermezzo.

CLIP voorziet al jaren in een enorme behoefte en brengt succesvol kinderen in aanraking met kunst- en cultuur(aanbieders). Alleen jammer dat de nu nog geoormerkte € 10,90 per leerling binnenkort in de grote pot van de lumpsum financiering van de scholen verdwijnt. En ook scholen moeten bezuinigen. En dan maar hopen dat de schooldirectie het geld niet gaat besteden aan een extra schilderbeurt van de school, maar beschikbaar blijft stellen voor cultuureducatie van de kinderen!

Peter Kok

De eregalerij voor eBooks

2011-05-01T17:41:00.014+02:00

Deze week vond ik in mijn mailbox een berichtje over de start van de eregalerij van ebooks met oude, rechtenvrije, titels. Ik was nieuwsgierig naar deze nieuwe dienst en ging er voor zitten om snel de benodigde app te downloaden op mijn iPad. Een fluitje van een cent, dacht ik. Het begon ermee dat de software van mijn iPad opgewaardeerd moest worden, want mijn versie voldeed niet aan de eisen en zo volgende er nog meerdere waarschuwingen, afgebroken acties enz. Ik zal u de details besparen.

Soms denk ik dat ik beter een goed boek kan pakken dan ‘al dat gedoe’ met die PC's en digitale gadgets. Als alles gesmeerd loopt, is er niets aan de hand, maar als er allerlei waarschuwingen op je scherm komen, weet je, dit gaat tijd kosten. Herkent u dit ook?

Het goede nieuws is echter dat het uiteindelijk wel is gelukt. Nu staan er op mijn iPad 25 mooie oude ebooks. Ook de context van de tijd waarin de schrijver leefde, zijn werk en kritieken hebben een plek gekregen op de site.

Ik heb een beetje rondgeneusd bij Slauerhoff, die mij als schrijver altijd al intrigeerde. Ik had hem op mijn boekenlijst voor het eindexamen staan. Via een you tubefilmpje wordt zijn gedicht met de alom bekende regel ‘alleen in mijn gedichten kan ik wonen’, gedeclameerd. Prachtig. Reden om zijn gedichten weer eens van de plank te halen. Heerlijk om in de tuin te lezen met dit mooie weer.

Desalniettemin, als ik eerder het bijltje er bij neer had gegooid, had ik nu niet de beschikking over een waardevolle collectie boeken die een interessante aanvulling vormt op mijn eigen boekenkast. Met dank aan de openbare bibliotheken via Bibliotheek.nl, het Letterkundig museum en DBNL, die dit in een goede samenwerking mogelijk hebben gemaakt.

Laten we hopen dat de collectie snel kan worden uitgebreid met meer en recentere titels. Het begin is gemaakt en nu is het een kwestie van volhouden. Dit is in ieder geval één manier om de vrije toegang tot informatie, waar bibliotheken voor staan, te blijven realiseren.

Ik moet wel bekennen dat ik zelf nog niet erg actief ben in het digitaal lezen van romans. En dit is eufemistisch uitgedrukt. Ik heb nog graag een boek in handen. Misschien straks als we op vakantie gaan, wie weet?

Henriëtte de Kok

Verborgen schatten

2011-04-27T09:23:00.011+02:00

Ik weet niet hoe het u is vergaan maar het afgelopen weekend heb ik zeer genoten van het prachtige weer. Heerlijk om ’s avonds en zelfs al ‘s morgens weer buiten te kunnen eten.

Maandag, tweede paasdag, kregen we bezoek ter ere van twee verjaardagen. Gelegenheden waarbij het inmiddels traditie is geworden dat ze worden afgesloten met een maaltijd. Weinig is immers zo gezellig als met een groot gezelschap aan een lange tafel genieten van lekker eten. De uitdaging of moeilijkheid zo u wilt, zit hem in elke keer weer te bepalen wat er gegeten gaat worden. Met een zekere reputatie stijgen ook de verwachtingen, althans zo is het gevoel.

Vanwege het weer en de tijd van het jaar hadden we deze keer voor asperges gekozen. Om niet voor een verrassing te komen staan was ik zaterdag al even naar onze aspergeboer gefietst om me ervan te vergewissen dat ze maandag open zouden zijn. Tijdens dit navragen viel mijn oog op een zakje aspergepunten met het opschrift “geschikt voor soep”. Ik laat me er meestal niet van weerhouden dat ik iets nog nooit eerder heb gemaakt. Het feit dat aspergesoep in deze categorie viel was dan ook eerder een leuke uitdaging dan een bezwaar.

Ik beweer altijd dat ik niet goed kan koken maar wel een recept kan lezen. Volgens dit adagium was stap één op zoek te gaan naar een goed recept. In onze kast staan inmiddels al een heel rijtje kookboeken. Prachtige kook-, lees- en kijkboeken van onder meer van Jamie Oliver, Donna Hay en Nigella Lawson. Met prachtige foto’s die verleiden tot koken. Wat dat betreft is het kookboek 'De Kunst van het Koken' een vreemde eend in de bijt. Geen enkele foto, enkel wat tekeningen. Ik heb het boek ooit in 1989 gekregen en vaak stond het jaren achtereen onaangeroerd in de kast. Heel af en toe maakte ik er wel eens iets uit. Het fungeerde tot twee jaar terug meer als naslagwerk dan als kookboek.

Maar sinds 2009 en de film Julie & Julia weet ik wat ik al die jaren in huis heb. Het beroemde kookboek van Julia Child! De vrouw die de Amerikanen met haar boek “Mastering the art of French cooking” ,toch veel mooier die Engelse titel, aan het koken kreeg. Een hele generatie Amerikanen is met haar televisieprogramma’s over koken opgeroeid. In het National m useum of American History in Washington is zelf een exacte kopie van haar keuken te bewonderen.

Dat ik zondagmiddag crèmesoep van asperge heb gemaakt volgens het recept van Julia Child zal u niet verbazen. Even voelde ik me verbonden met de jonge culi-weblogster Julie Powell uit de film. En hoewel ik waarschijnlijk nooit alle 524 recepten uit het boek zal maken (laat staan in één jaar) komt het vanaf nu wel veel vaker uit de kast. Door de film heb ik een ‘schat’ in mijn eigen boekenkast ontdekt.

Het verhaal van Julia Child, haar boek en de film zijn bijna een metafoor waar de bibliotheek voor staat. Heel veel boeken op een rij maken nog geen bibliotheek. Door al onze materialen, dienstverlening en activiteiten verlenen we context en ontstaan er verbanden. We faciliteren niet alleen grenzeloos ontdekken maar stellen mensen ook in staat hun eigen schatten te vinden.

Herman Horst

Filosoferen met kinderen op zaterdag 23 april in Bibliotheek Tilburg Centrum

2011-04-18T12:49:00.006+02:00

Onder het motto “Socrates op de speelplaats” zal op de dag van de filosofie op zaterdag 23 april o.l.v. Bas Haring in Bibliotheek Tilburg Centrum gefilosofeerd gaan worden met kinderen van 9 t/m 12 jaar. Niet om kennis te maken met de grote filosofen, maar om zélf te leren filosoferen. Het doel is de kinderen te prikkelen, nieuwsgierig te maken naar wat filosoferen inhoudt, maar vooral wat het doet! De kinderen krijgen de kans om te ervaren hoe het is om even zelf filosoof te zijn.

In onze huidige samenleving is de roep om de dialoog heel sterk. Er wordt slecht naar elkaar geluisterd, terwijl iedereen wil dat er wel naar hem/haar geluisterd wordt. We staan niet meer van nature open voor de ander. Het recht dat ieder voor zichzelf opeist, wordt de ander niet gegund. Waar is de democratie? De vraag is, hoe komt dit? Omdat we dat niet geleerd hebben, is de algemene gedachte. En dan komen we ook in onze hedendaagse maatschappij uit op de idee, dat als jonge mensen dit op school leren, ze dat ook op latere leeftijd kunnen toepassen. Deze ochtend is dan ook de aftrap voor een groter, meer structureel project om op basisscholen kinderen kennis te laten maken met filosoferen. Veel middelbare scholen, waaronder het Theresialyceum in Tilburg, hebben sinds een aantal jaar ook filosofie als eindexamenvak.

Ik denk dat als we meer met elkaar in dialoog gaan, de wereld er ook beter van wordt. Ieder jaar wordt er in november ook de dag van de dialoog georganiseerd, waarop op vele plaatsen in Tilburg dialoogtafels worden georganiseerd. Ik vind het zelf heel verfrissend om dan een paar uur de tijd te nemen om respectvol naar elkaar te luisteren en te verdiepen in wat iemand echt beweegt of ontroert. Je komt nader tot elkaar en in deze hectische tijd van de 24 uur economie, neem ik zelf te weinig tijd om een goed gesprek te voeren of echt na te denken over wat belangrijk is in het leven. De dag van de filosofie brengt me weer met beide benen op de grond!

Peter Kok

'Elke dag een nieuw verhaal!'

2011-04-08T11:28:00.044+02:00

Onder deze titel is een uitdagend samenwerkingsproject gestart in Dordrecht. Onlangs was ik daar bij mijn collega Ankie Kesseler. Zij was druk met de voorbereidingen voor de opening van de biebwinkel, de toegangspoort tot leesplezier in Dordrecht en omgeving. Het werkt als volgt. Naast de bibliotheek kwam een winkelpand vrij. Besloten werd om samen met de kinderboekenwinkel de winkel te gaan bemensen. De ene kant is voor de boekwinkel en de andere kant voor de bibliotheek. Deze zet de ruimte in om hun leesbevorderingsproducten te verkopen. Dit doen ze door advies te geven aan het onderwijs, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven enz. Men kan gewoon binnenlopen of een afspraak maken. De bibliotheek / winkelmedewerkers hebben alle materialen en middelen bij de hand om leerkrachten, PABO-studenten en alle andere boekenliefhebbers te informeren over de mogelijkheden van de bibliotheek om kinderen aan het lezen te krijgen en te houden. En voor iedere dag een verhaal kun je naar de boekhandel en naar de bibliotheek. Zo simpel is het, een innovatieve alliantie is geboren.

Foto: De burgemeester van Dordrecht, de heer drs. A.A.M. Brok, opende de winkel. Bron: elkedageennieuwverhaal.blogspot.com

Wat biedt de winkel concreet?

Verkoop van kinder- en jeugdboeken voor 0-18 jarigen

Deskundig advies op het gebied van leesbevordering thuis en op school

Gezamenlijke activiteiten tijdens de Kinderboekenweek, de Nationale Voorleesdagen enz.

Schrijversbezoeken en lezingen over kinderliteratuur

Voor wie is de winkel?

In ieder geval ook voor oma’s in spe. Dit was weer een mooie gelegenheid om mijn oma-collectie aan te vullen. Mijn keuze is gevallen op het boek van Miep Diekman 'Ik zie je wel, ik hoor je wel' een verzameling bakerrijmpjes nieuwe stijl. Uit eigen ervaring met mijn dochters, toen die nog klein waren, weet ik hoeveel plezier ze hadden met de kolderrijmpjes. Het ritme, de herhaling en het bezig zijn met de klanken van taal blijkt ook van groot belang te zijn voor de taalontwikkeling. En verder is het gewoon fijn om op deze manier met heel kleine mensjes te 'praten' en te zingen.

Al met al is het Dordtse idee een innovatief en inspirerend project dat navolging verdient!

Henriëtte de Kok

Practice what you preach

2011-04-04T09:54:00.029+02:00

Vanaf vandaag kunt u op onze website het jaarverslag over 2010 inzien. Anders dan voorgaande jaren is het dit jaar geen ‘ouderwetse’ gedrukte versie geworden maar een moderne digitaal variant. We hebben de daad bij het woord gevoegd en invulling gegeven aan het thema van vorig jaar “de klant centraal, we gaan digitaal. Ik ben heel benieuwd naar uw reacties. Ik was persoonlijk onder de indruk hoe anders en rijker zo’n digitale versie is. Je leest het anders, minder van voor naar achter. Het is eerder een kruispunt waar je verschillende richtingen kunt inslaan. En de vele foto’s, tekst en uitspraken maken het een zeer visuele ervaring. Bijzonder vond ik ook de diepte die ermee wordt bereikt. Via verschillende links maak je kennis met websites en beeldmateriaal van de belangrijkste gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Het is dan niet alleen meer schrijven over, maar je ziet het als het ware voor je eigen ogen gebeuren. De kracht van een organisatie zit hem niet in de plannen die ze maakt maar in de acties die ze onderneemt. Op verschillende plekken in onze organisatie zijn mensen bezig met nieuwe en vernieuwende dingen. Niet alleen praten over maar ook toepassen in de praktijk. Een digitaal jaarverslag als dit is hier een mooi voorbeeld van. Wat mij betreft smaakt het naar meer. Want alleen via de weg van vernieuwing zullen we ons als bibliotheek opnieuw kunnen uitvinden en zullen we in staat zijn de uitdagingen waar we ons voor gesteld zien het hoofd te bieden.

Leren met de Bieb is leuk

2011-03-27T21:12:00.014+02:00

In succesvolle organisaties wordt ervoor gezorgd dat de harde kant en de zachte kant van het personeelsbeleid in balans zijn. Ook Bibliotheek Midden-Brabant probeert dit te realiseren. Een organisatie kan de randvoorwaarden creëren, maar het zijn toch de medewerkers zelf die er invulling aan moeten geven. Aan veel activiteiten, initiatieven en geboden ontwikkelmogelijkheden wordt gelukkig royaal deelgenomen. Ieder op zijn of haar interessegebied. Op een, in dit kader niet onbelangrijk onderdeel, wil ik deze keer graag inzoomen. Zoals vele organisaties hebben wij ook een actieve Personeels Activiteitencommissie (PAC). Deze club verzorgt jaarlijks een aantal gezellige en interessante activiteiten zoals uitstapjes, een feest, aanmoediging van de Tilburg Ten Miles-lopers van Bibliotheek Midden-Brabant enz. Deze week zijn er bijvoorbeeld workshops georganiseerd in samenwerking met het Cursushuis. Op een avond werd een viertal workshops aangeboden over onderwerpen die ook via het reguliere aanbod van Cursushuis Midden-Brabant gevolgd kunnen worden. Je kon twee voorkeuren aangeven en kiezen uit Twitteren, Russische taal en cultuur, salsa dansen en Mandala tekenen. Voor ieder wat wils. Dit is weer eens iets anders dan een bezoek aan een bierbrouwerij of iets dergelijks. In een gezellige ambiance en ondanks drukke privé- en werkagenda’s ontmoeten collega's elkaar, worden nieuwtjes uitgewisseld en doen we nieuwe ervaringen op. We hebben eerder een inventarisatie gehouden van bezuinigingsmogelijkheden. Het budget voor het PAC is echter met opzet bijna buiten schot gebleven. In deze tijden van onzekerheid en bezuinigingen blijft het van belang om ook naar de toekomst te blijven kijken en jezelf te blijven ontwikkelen. Een kans die we onze medewerkers graag willen blijven bieden. Deze week is week gebleken dat dat ook op een leuke manier kan. Misschien een goed idee van andere personeelsverenigingen. Het Cursushuis denkt graag met u mee. Ik had mezelf ingeschreven voor de workshops Russische taal en cultuur en Twitteren. Het eerste omdat, nadat we met ons gezin de Transsiberie express hebben gedaan, ik altijd met meer en andere interesse kijk naar wat er in dat immense land gebeurd. Vervolgens ben ik al een tijdje op Twitter, maar het is altijd leerzaam om weer de nieuwste foefjes onder de knie te krijgen. Kortom een leerzame en gezellige avond en een concept dat ik andere organisaties van harte kan aanbevelen. Henriëtte de Kok twitter.com/henriettedekok

TiLT schudt iedereen die van lezen houdt wakker!

2011-03-22T00:06:00.005+01:00

Ontlezing? Daar was zaterdagavond 19 maart op het nieuwe literatuurfestival TiLT in de NWE Vorst in Tilburg niets van te merken. Iedereen die er niet bij is geweest en maandagmorgen het Brabants Dagblad openslaat en leest: ‘Eerste editie TiLT schudt letteren wakker met humor, theater en muziek’, weet dat ie wat heeft gemist. Het was een verrassend fris programma, vol afwisseling tussen literatuur, theater, dans en muziek. En het jonge publiek viel op. De afgelopen jaren waren het vooral de wat oudere literatuurliefhebbers die naar het jaarlijkse festival tijdens de boekenweek gingen. Tijdens het uitverkochte TiLT konden er nieuwe media-inzichten worden verkregen van Rob Wijnberg, filosoof en jongste (28 jaar) hoofdredacteur van een landelijk dagblad (NRC.next). De zaal lag dubbel bij de voorleesact van Ernest van de Kwast uit zijn boek ‘Mama Tandoori’. Ikzelf heb, als liefhebber van het literaire voetbaltijdschrift ‘Hard Gras’, genoten van Nico Dijkshoorn met zijn ultrakorte en humorvolle gedichten op staccato toon. Als toegift gaf hij tot mijn verrassing een spetterend rockconcert met zijn band ‘The Hank Five’. Maar wie houdt van een goed interview met Jan Siebelink, kwam ook aan zijn trekken. Zo was er voor iedereen wat.
Ook zat er nog een officieel tintje aan het festival door de uitreiking van de tweejaarlijkse Schrijversprijs der Brabantse Letteren aan Marie Kessels en de nieuwe prijs voor Jeugdliteratuur aan Mario van Brakel.
Bibliotheek Midden-Brabant was één van de organisatoren van dit succesvolle literatuurfestival en daar mogen we best trots op zijn. Dat deze eerste editie van TiLT niet alleen Brabants publiek heeft getrokken, bleek wel toen tijdens het interview met Rob Wijnberg een aantal mensen hun hand opstaken bij de vraag: ‘Wie komt er uit Amsterdam’. Het zal mij niet verbazen als volgend jaar het traditionele boekenbal een leegloop krijgt van schrijvers die naar Tilburg zijn gegaan. The place to be!

Peter Kok

Breaking down barriers to knowledge

2011-03-08T10:25:00.018+01:00

Dit was de titel van een congres dat ik vorige week heb bijgewoond in Frankfurt. Een ontmoeting met 200 collega’s vanuit vele landen en werelddelen. Het thema, drempels weg voor toegang tot kennis, stond twee dagen centraal. Eigenlijk niets nieuws onder de zon. Vanaf het moment dat ik, ruim veertig jaar geleden, startte met de opleiding tot bibliothecaris, was dit het adagium. De openbare bibliotheek als vrije en laagdrempelige toegangspoort tot informatie en kennis. Dit betekent overigens meer dan het ter beschikking stellen van eigen boekencollecties, niet onbelangrijk, maar niet het enige.

Het zal u niet verbazen dat er veel gesproken is over de toegang tot digitale informatie. Eén vraag triggerde me: waarom staat de bibliotheek niet in het stadscentrum van digitale informatie, samen met Google, Amazon, Yahoo enz.? Er zijn namelijk wereldwijd ongeveer 1.2 miljoen biblioteken! In deze bibliotheken vinden er per seconde 5000 transacties plaats. Toch niet mis! Het verschil is echter dat er één google-website is en er zijn misschien wel 600.000 bibliothekwebsites op het internet te vinden. Ik heb ze niet geteld, maar het zijn er onwaarschijnlijk veel. Ofschoon het spreekwoord luidt, 'veel kleintjes maken een groot' deze vlieger gaat in de digitale wereld echter niet op.

Bibliotheken van alle soorten - openbaar, universiteit, hogeschool,Koninklijk, speciaal - moeten digitaal veel meer samenwerken. En niet alleen op het niveau van Nederland, maar wereldwijd. Een Nederlandse samenwerking is al wel een goed begin. Klopt het als ik stel dat het u niet uitmaakt waar een boek, artikel of informatie vandaan komt, als u het maar krijgt? Als ik het mis heb laat het dan a.u.b. weten.

Ik heb nog geaarzeld of ik een blog zou schrijven over Carnaval, maar u ziet, daar heb ik me maar niet aan gewaagd. Toch kwam er gisteren, bij het kijken naar het nieuws van Omroep Brabant een vraag bij mij op. Hoe vindt u het dat onze bibliotheken op maandag gesloten zijn? Misschien zijn er toch veel mensen, die niet van Carnaval houden en juist dan naar de bibliotheek willen en hoort u bij deze groep? Als dat zo is wilt u dat ons laten weten?

Henriëtte de Kok

Een Plusbibliotheek met Topdiensten

2011-03-02T16:18:00.015+01:00

Soms droom je als bibliotheek weleens dat je voldoende geld hebt om grootse marketingcampagnes op te zetten. De werkelijkheid is helaas anders. Onze marketingbudgetten zijn beperkt. Een goed bewaard ‘geheim’ is dat Bibliotheek Midden-Brabant een HBO-plus collectie in huis heeft op het gebied van Management en Marketing en Opvoeding en Onderwijs. Wij hebben hierin een landelijke taak om voor heel Nederland een actuele en zo compleet mogelijke collectie op deze gebieden beschikbaar te stellen. Dat betekent dat waar je ook in Nederland woont, je deze boeken via je bibliotheek kunt bestellen.

‘Een leven lang leren’ bevorderen, is één van de kerntaken van de bibliotheek. HBO- en universitair-afgestudeerden hebben in hun werkzame leven ook behoefte aan achtergrondinformatie op het gebied van allerlei vakgebieden. Tijdens hun studie komen ze daarvoor in de Hogeschool- of Universiteitsbibliotheek. Als ze zijn afgestudeerd, mogen ze in principe geen gebruik meer maken van deze voorzieningen en zijn ze aangewezen op de Openbare Bibliotheek. Ik weet nog goed dat ik zelf na mijn studie vaak naar De Slegte ging om ‘goedkoop’ enigszins verouderde managementboeken te kopen, niet wetende dat de Openbare Bibliotheek in mijn zoektocht naar actuele managementboeken mij kon bedienen.

Daarom zijn in heel Nederland een veertiental Plusbibliotheken die op allerlei vakgebieden actuele en complete topcollecties bezitten en beschikbaar stellen voor heel Nederland. In Eindhoven is er bijvoorbeeld een collectie op het gebied van Design en Kunst. En in Amersfoort bijvoorbeeld op Culinair gebied.

Gelukkig bestaan er in het huidige, digitale tijdperk ook mogelijkheden om een collectie te raadplegen of informatie te verkrijgen zonder dat je het boek fysiek in je handen hebt. Daarvoor zijn de Digitale Etalages (een initiatief van Brabantse Netwerkbibliotheek) ontwikkeld. Deze vergemakkelijken de zoektocht naar informatie op het gebied van (onder andere) Management en Marketing, Opvoeding en Onderwijs en Design en Kunst. Bibliotheek Midden-Brabant voert de redactie op de etalages Management en Marketing en Opvoeding en Onderwijs, dit zijn immers onze aandachtsgebieden. Nu nog zorgen dat heel Nederland te weten komt dat deze topcollectie voor iedereen beschikbaar is!

Peter Kok

Kwaliteit versus kosten

2011-02-21T12:44:00.012+01:00

De vraag die vorige week speelde was: kost kwaliteit geld? Betekent een verminderde kwaliteit ook minder kosten of zegt kwaliteit alleen iets over of geld goed en efficiënt wordt besteed?

Afgelopen week konden we als Bibliotheek Midden-Brabant vol trots aan de wethouders en beleidsambtenaren van onze zes gemeenten melden dat wij voor de tweede keer zijn gecertificeerd op basis van nieuwe, aangescherpte eisen met vooralsnog de hoogste door een bibliotheek behaalde score.

In de gesprekken naar aanleiding van deze mededeling werd de uitspraak gedaan "mag het een onsje minder zijn?". De impliciete redenering hierbij was dat certificering een hoop tijd en geld kost en dat een mindere kwaliteit ook kostenverlagend zou werken.

In omgekeerde volgorde wil ik beide elementen graag nader verkennen. Als eerste: heeft kwaliteit iets met kosten te maken? Als metafoor gebruik ik een schaatswedstrijd met twee qua fysieke bouw gelijke schaatsenrijders die wat betreft techniek (kwaliteit) echter sterk van elkaar verschillen. Voor beide schaatsers is de af te leggen afstand gelijk en ook het aantal slagen dat nodig is om aan de finish te komen is vergelijkbaar. Toch zal de kwalitatief betere schaatser eerder over de finish gaan omdat hij beter in staat is om zijn kracht in snelheid om te zetten (dus resultaten).

De eerste certificering in 2006 leverde naast een certificeringbewijs ook een lijst met verbeterpunten op. Die lijst is voor ons als organisatie de afgelopen jaren steeds een kompas en referentiepunt geweest in alle dingen die we deden. Om in 'schaatstermen' te blijven: we zijn de aflopen vier jaar steeds aan onze techniek blijven werken. Met als resultaat dat we steeds harder zijn gaan schaatsen (dus betere resultaten halen). Minder aandacht voor onze schaatstechniek zou ertoe hebben geleid dat we met dezelfde inspanningen (lees, financiële middelen) minder hard vooruit zouden zijn gegaan. Zonder techniek (kwaliteit) blijft het werken en lukt het niet om snel vooruit te komen.

Herman Horst

Scenario's voor de toekomst

2011-02-13T12:37:00.026+01:00

Het is waar dat informatie in rap tempo digitaliseert. Het is waar dat digitale informatie los van tijd en plaats te raadplegen is. Het is waar dat grote commerciële partijen pretenderen de functie van openbare bibliotheken over te kunnen nemen. Het is waar dat vrije toegang tot informatie een essentiële voorwaarde is voor onze democratie. Het is waar dat de sociale media hierin een belangrijke rol (gaan) spelen. Het is ook waar dat grote groepen van de bevolking de digitale ontwikkelingen nauwelijks of niet kunnen bijhouden. En zo kan ik nog wel doorgaan. De vraag is natuurlijk, op dit moment van bezuinigingen en kerntaken discussies, welke rol rekenen de gemeenten tot hun verantwoordelijkheid. Gaan zij voor de fysieke, de educatieve of de digitale bibliotheek of voor een mix?

Deze week hebben wij een bijeenkomst met de wethouders van onze gemeenten voor wie wij het bibliotheekwerk uitvoeren. We willen dan graag samen met hen, aan de hand van een viertal scenario's de toekomst van de bibliotheek in hun gemeenten verkennen. Lokale verankering is wat ons betreft een belangrijk thema. Dit betekent geen eenheidsworst, maar bibliotheekwerk op maat met behoud van laagdrempelige bibliotheken. Dit alles gebaseerd op onze kernfuncties, namelijk vrije toegang tot informatie en ontwikkeling van lezen binnen de context van een leven lang leren. Ik verheug me op een inspirerende discussie en vertrouw op een toekomstvast resultaat.

Bij het doornemen van de weekendkranten las ik een artikel over de ontwikkeling van een online-bouwbibliotheek. Een interessant concept waarin 50 miljoen wordt gestoken in de komende vijf jaar. Het is het onderzoeken waard om te zien dat de kennis van openbare bibliotheken en dit concept elkaar kunnen versterken.

In de krant stond ook een item over de tuinkalender. Deze informatie in combinatie met het lekkere zachte weer brachten bij mij de lentekriebels naar boven. Volgens de berichten kunnen we weer aan het snoeien. Aangezien ik dit een secuur werkje vind, zal ik de tuincollectie van onze bibliotheek weer eens gaan raadplegen. Vorig jaar had ik de bessen op mijn gevoel gesnoeid, de opbrengst viel vervolgens zwaar tegen. Misschien was het niet zo'n goed bessenjaar!?

Henriëtte de Kok

Hulde aan vrijwilligers!

2011-02-08T12:26:00.013+01:00

Op meer dan 30 plekken staan ze wekelijks paraat: de 95 vrijwilligers die (via de organisaties waar zij voor werken) ons ondersteunen bij het bibliotheekwerk op maat voor ouderen, zieken en gehandicapten.
En omdat we dat enorm waarderen, worden zij jaarlijks uitgenodigd voor een hapje, een drankje en een attentie. Afgelopen jaren gebeurde dit traditioneel in december. Dit jaar voor het eerst in de vorm van een Nieuwjaarsreceptie waarmee we, ondanks de roerige tijden waar we ons in bevinden, het jaar toch positief hoopten te beginnen!

De directie vult traditioneel het officiële gedeelte in. Dit jaar had ik de eer om de vrijwilligers te bedanken voor hun geweldige inzet. De twee oudste vrijwilligers (88 jaar en 85 jaar) namen dit jaar afscheid en werden extra in het zonnetje gezet. Niet omdat ze door hun leeftijd de boeken niet meer kunnen rondbrengen, maar omdat de zorginstelling waarvoor zij werken er geen geld meer voor over heeft. Dat is intens triest, want in deze instelling maken 25 bewoners wekelijks gebruik van de collectie (grootletter)boeken van de bibliotheek.

Deze collecties van Bibliotheek Midden-Brabant voorzien in zorginstellingen in een toenemende behoefte aan lezen door ouderen. Bovendien komt de babyboom generatie eraan, die van jongs af aan gewend zijn om veel te lezen en met cultuur in aanraking te komen. Daarnaast worden we steeds ouder en kunnen we met allerlei hulpmiddelen, zoals (grootletter)boeken,
e-readers, iPads, luisterboeken en daisyroms steeds langer blijven doorlezen of luisteren naar prachtige verhalen.

Voor ouderen in zorginstellingen is dit een belangrijk deel van hun dagactiviteit. Die wordt hen door de bezuinigingen dus ontnomen. De groep vrijwilligers laat zich hierdoor gelukkig niet ontmoedigen en zij zijn de grootste pleitbezorgers voor het instant houden van de collecties in zorginstellingen. Zij weten hoe blij zij de bewoners iedere week weer maken met het leveren van nieuwe boeken.

Gezelligheid staat voorop tijdens de Nieuwjaarsreceptie, maar daar zorgt deze groep zelf wel voor. En naast een hapje en een drankje is er altijd een kleine ‘activiteit’. Dit jaar in de vorm van 4 kennismakingsworkshops met apparaten zoals de E-reader, Daisyspeler, iPad, de Wii en Xbox Kinect. Het enthousiasme waarmee iedereen wilde leren omgaan met deze nieuwe media was aandoenlijk om te zien (zo ook het bijgevoegde filmpje). De gemiddelde leeftijd van de vrijwilligers zal rond de 65 jaar zijn. En dat ‘een leven lang leren’ geen loze kreet is, was op die dag direct zichtbaar. Enkele vrijwilligers hebben de volgende dag meteen een iPad gekocht.

Peter Kok

Leren is leuk

2011-01-31T12:33:00.007+01:00

Na mijn studie en na een aantal jaren te hebben gewerkt, ben ik een tweejarige masteropleiding gaan volgen. Wat me uit die periode vooral is bijgebleven, is hoe leuk leren kan zijn. Natuurlijk, je doet het vooral voor jezelf en het helpt dat je medecursisten net zo gemotiveerd zijn, maar het is toch vooral die ervaring wat nieuwe kennis en vaardigheden met je doet. Ik zeg weleens dat ik er een paar nieuwe ogen door heb gekregen. Nu zie ik dingen die ik vroeger niet of nauwelijks opmerkte. Cruijff beschrijft het treffend als hij zegt “je gaat het pas zien als je het doorhebt”.

Ondanks deze positieve leerervaring heb ik de afgelopen jaren te weinig tijd vrijgemaakt om te leren. Tijd = prioriteit is de zegswijze, maar de hoeveelheid werk is in de praktijk een lastig te tackelen tegenstander gebleken.

Een paar weken geleden kwam ik een workshop op het spoor waar ik graag aan wilde deelnemen. Vanuit mijn functie verzorg ik met enige regelmaat intern en extern presentaties. Niet altijd maar wel vaak gebruik ik daar het programma PowerPoint voor. Een presentatietool die me steeds meer is gaan tegenstaan. Toen ik via een collega kennismaakte met Prezi was mijn interesse dan ook snel gewekt en afgelopen maandagochtend bevond ik me met een achttal gelijkgezinden achter mijn laptop om de beginselen van Prezi onderwezen te krijgen.

De dagen erna heb ik met veel plezier het boek “Presenteren met Prezi” van Hedwyg van Groenedaal gelezen. Prezi is, in technische zin, geen ingewikkeld programma. De uitdaging zit hem vooral in de toepassing, de filosofie en uitgangspunten die eraan ten grondslag liggen. Hoe verwerken we informatie en hoe kunnen we die het beste communiceren. Ik zie tal van nieuwe mogelijkheden waar ik de komende tijd graag mee aan de slag ga. Het deed me bij het schrijven van deze blog weer eens beseffen hoe leuk leren kan zijn.

Herman Horst

Lezen, lezen, lezen!

2011-01-24T14:57:00.010+01:00

Tussen de vele nieuwjaarswensen, viel ook het calendrium op het gebied van leesbevordering bij mij op de spreekwoordelijke deurmat. Dit overzicht is samengesteld door de Stichting Lezen. Het bevat een verbazingwekkende hoeveelheid initiatieven en activiteiten die er in 2011 gaan plaatsvinden om ons te doordringen van het belang van lezen. Dat lezen geen luxe is maar pure noodzaak kan ik makkelijk zeggen. Ik ben opgegroeid in een omgeving met boeken. Ik speelde als klein meisje al bibliotheekje tussen de boekenkasten van mijn ouders. Ik las zoveel dat mij oma wel eens waarschuwde en zei dat ik mijn verstand aan het verlezen was. Ik realiseer me goed dat niet alle kinderen in een boekige omgeving opgroeien. Voor hen is het nodig om extra aandacht van de ouders te vragen voor het belang hiervan.

Minister Van Bijsterveld zegt het zo: “Lezen haalt je weg uit de vluchtigheid... Taal begint met luisteren naar taal. Daarna begint het avontuur van zelf doen. Kinderen die goed leren lezen hebben daar hun hele leven plezier en profijt van. Want van verbeelding en kennis heb je nooit genoeg!” Minister, wethouders, schoolleiders u heeft een goede partner dicht in de buurt. De Bibliotheek is om de hoek!

Wij zijn het jaar daarom weer goed gestart met De Nationale Voorleesdagen en het voorleesontbijt, door aandacht te geven aan het belang van voorlezen. Voor kinderen kan dat namelijk niet vroeg genoeg beginnen.

En aangezien ons eerste kleinkind op komst is, is dit een goed moment om te starten met een Oma-bibliotheek. Vanwege de voorleesdagen heb ik besloten dat de eerste aanschaf een voorleesboek is. Ik heb aan één van onze bibliothecarissen om advies gevraagd voor de titel van een verhalenboek voor een zo jong mogelijk kindje. Het grote Kimioboek voor de allerkleinsten gaat het worden.

En als het er van komt, wens ik u komende week (en nog lang daarna) veel voorleesplezier.

Henriëtte de Kok

Gezelligheid kent geen tijd, zeker voor 60-plussers!

2011-01-19T17:28:00.005+01:00

Vrijdag 21 januari vindt er van 13.00 tot 16.00 uur een bijzondere activiteit plaats voor 60-plussers in Bibliotheek Tilburg Centrum, waarbij ontmoeting en informatieverstrekking centraal staan. De Twern, Thebe, Contour en Bibliotheek Midden-Brabant presenteren deze middag op een leuke, interactieve manier hun producten en diensten en een bezoekje aan de activiteitenmarkt laat zien wat er in de buurt te doen is aan leuke en gezellige activiteiten voor 60-plussers. Het Party Combo en het Saxofoonensemble van het Seniorenorkest NKH zijn met hun live muziek de sfeermakers van deze middag.

Mijn eigen moeder wordt dit jaar 75 jaar. Sinds mijn vader 6 jaar geleden is overleden, heeft ze zich niet verstopt ‘achter de geraniums’, maar heeft ze een actieve invulling gegeven aan haar vrijetijdsbesteding. Ze zit bij het vrouwengilde, is fanatiek aan het bridgen, heeft een rikclubje, probeert 1x per week nog te tennissen, fietst veel, gaat vaak naar schouwburg/concertzaal, bezoekt trouw alle voetbalwedstrijden van haar kleinzonen, rijdt in haar auto veel niet-mobiele familieleden rond, gaat met de caravan kamperen, maakt iedere jaar veel (buitenlandse) reizen en bezoekt vaak de bibliotheek. Zij heeft een erg drukke agenda, en oh ja…. haar eigen kinderen ziet ze ook nog af en toe zo tussen de vele afspraken door. Mijn moeder is een voorloper van de huidige babyboomgeneratie die op dit moment met pensioen/VUT gaat. Ze zijn actieve cultuur- en natuurgenieters, hebben vaak een goed opgebouwd pensioen en blijven langer vitaal en gezonder dan de vorige generatie. En… ze kunnen nu nog op hun 62ste stoppen met werken.

Voor deze actieve doelgroep hebben Bibliotheek Midden-Brabant, de Twern, Thebe en Contour veel te bieden. Ze zijn belezen, willen actief blijven, in een gezellige ambiance mensen ontmoeten en zo lang mogelijk genieten van het leven. Bovendien… zijn ze bereid daarvoor te betalen.

De komende jaren zal de culturele en entertainmentsector in toenemende mate producten en diensten voor deze 60-plussers gaan ontwikkelen. Ook de bibliotheek zal daarop moeten inspelen. Of het nu gaat over leeskringen, literaire avonden of een cursus ‘Wat kan ik met een iPad?’. Eén ding is zeker: ook deze generatie heeft internet en social media ontdekt en wil graag mediawijs worden om deze digitale ontwikkelingen te kunnen volgen. Ook zij zijn tot op hoge leeftijd op zoek naar betrouwbare informatie over een leuke vrijetijdsbesteding of goede mantelzorg via het digitale WMO-loket. De Bibliotheek kan hen daarbij helpen en vrijdagmiddag 21 januari is een goede gelegenheid om in Bibliotheek Tilburg Centrum daarmee kennis te maken.

Peter Kok

Hoe staat het met uw goede voornemens?

2011-01-12T10:01:00.008+01:00

Het nieuwe jaar is nog maar net een week oud en hoeveel goede voornemens zouden er al zijn gebroken? Meer bewegen, minder roken, minder drinken en gezonder eten. Ikzelf ben eigenlijk niet zo’n type van goede voornemens maar heb mezelf voor dit jaar wel een paar doelen gesteld. De belangrijkste hiervan is, denk ik, dat ik wil proberen de (bestuurlijke) drukte niet te veel te laten oplopen. Geen makkelijke opgave, maar mijn ervaring is dat hard en veel werken uiteindelijk wel ten koste gaat van de kwaliteit. Niet omdat het werk er zelf onder leidt, maar omdat er onvoldoende tijd overblijft om na te denken, te reflecteren en te beschouwen. Je kunt wel als een ‘speer’ gaan, maar als je recht op een muur afstormt, is het toch ook belangrijk dat je een beetje zicht hebt op de richting waar je heen gaat. Geen gemakkelijke opgave want als ik naar mijn agenda voor deze week kijk, komt dit voornemen weer aardig onder druk te staan. Ik blijf het echter proberen.

Januari is voor ons de maand waarin alle operationele prestaties over het afgelopen jaar worden verzameld en gepresenteerd. Altijd een spannend moment om te bezien op het aantal uitleningen, het aantal bezoekers (fysiek en digitaal) en het aantal leden over heel 2010 zijn gedaald, gelijk gebleven of gestegen. Cijfers die weliswaar maandelijks worden bijgehouden maar die in januari een formele status krijgen als de jaarrapportages worden opgesteld. De operationele resultaten zijn voor onszelf een belangrijke maatstaf voor succes. Richting gemeenten zijn ze een verantwoording en een toetssteen om te bezien of de in de subsidiecontracten vastgelegde prestatieafspraken ook zijn gehaald. Deze komende weken zullen we verslag doen van de uitkomsten.

Herman Horst

Een gelukkig en gezond nieuwjaar!

2011-01-03T11:13:00.022+01:00

Tussen de oliebollen, oudejaarsconferences, vuurwerk en de gezelligheid die hoort bij oudjaar, mijmer ik over het komende jaar. De kranten staan vol met terugblikken op van alles en nog wat. 2010 was daarvoor weer een goed jaar. Dat is niet zo aan mij besteed. Ik kijk liever vooruit, maak plannen en vraag ik me af wat 2011 voor de bibliotheken zal brengen. Ik verwacht veel goeds, ondanks de dreiging van het bezuinigingsspook.

'Meer met minder', dat is zo ongeveer de slogan die voor veel sectoren geldt. We hebben het gehoord op radio, televisie en gelezen in de kranten. Geen bezuinigingen voor het onderwijs en de zorg bijvoorbeeld, maar wel betere kwaliteit en geen wachtlijsten. Ik wens iedereen en mezelf veel creativiteit en out of box-denken toe. Dit neemt niet weg dat ik me wel uitgedaagd voel om te blijven vertellen waarom de bibliotheek zo van belang is en blijft, juist in een zich digitaliserende maatschappij. In veel opiniestukken, columns en artikelen is het afgelopen jaar veel gediscussieerd over de gevolgen van de crisis voor de openbare bibliotheek. Een belangrijke trend daarin was de opvatting dat door de komst van internet en het e-book, de bibliotheek aan functie zal inboeten. Hierin zit volgens mij een groot misverstand. Deze vlieger zou wellicht opgaan als we alleen maar boeken zouden uitlenen. Maar we doen zo veel meer dan dat.

De bibliotheek was altijd al een eldorado van informatie en vormt daarmee een belangrijke toegangspoort tot informatie en kennis. Door digitalisering is informatie overal te verkrijgen. De Wikileaks affaire heeft dit eens te meer aangetoond. We moeten onszelf de vraag stellen of deze informatie kennis is of is er voor kennis meer nodig? Ik ben er van overtuigd dat daar dus juist meer voor nodig is en dat de bibliotheek daarin een interessante rol speelt. Het gaat er meer om te verwijzen naar juiste informatiebronnen en deze in een juiste context te presenteren. Voorzien van verdieping en achtergrondinformatie.
Bibliotheek Midden-Brabant heeft als jaarthema voor 2011 'Gezondheid' gekozen. Dit thema pakken we op vanuit een positieve invalshoek. Vanuit kansen en het belang van gezondheid en niet vanuit bedreigingen of zwaktes. Binnenkort kunt u hierover meer lezen op deze website.

Hiermee kom ik ook tot de kern van deze overweging. Ik zie de bibliotheeek als een podium van kansen en uitdagingen. Bijna iedereen die ons bezoekt (1,5 miljoen bezoekers) komt omdat die dat zelf wil. Voor leesplezier, informatie, ontmoeting, inspiratie, leren en ontwikkelen. Ieder dorp en iedere stad moet trots kunnen zijn op zo’n voorziening en daar willen wij graag aan bijdragen. Zorgen dat de bewoners steeds nieuwe ideeën opdoen en kennis uitwisselen. Digitaal, maar ook in een fijne en prettige omgeving als de bibliotheek. Wij gaan er dit jaar weer ons uiterste best voor doen.

Ik wens u een gelukkig, gezond en inspirerend 2011!

Henriette de Kok

BOEKSTART: Baby’s houden van boeken

2010-12-27T16:36:00.012+01:00

Voorlezen aan baby’s, kan dat? Begrijpen ze dan al verhaaltjes? En kunnen ze al naar plaatjes kijken? Het antwoord op al deze vragen is: ja!

Baby’s kunnen meer dan je denkt. Al vanaf de eerste dag luistert de baby naar stemmen. In het eerste jaar ontwikkelt een kind zich snel en leert het veel nieuwe dingen. BoekStart speelt daar op in. Bibliotheek Midden-Brabant start dit jaar binnen bijna al de gemeenten met BoekStart. Dit programma wil het lezen met heel jonge kinderen bevorderen. Leidraad is de doorlopende leeslijn. BoekStart is daarbij letterlijk het begin van een jeugd lang aandacht voor lezen. BoekStart richt zich op ouders met een baby vanaf 3 maanden. Zij worden door de
gemeente uitgenodigd om naar de bibliotheek te komen om gratis een koffertje met leesboekje en luister-CD op te halen. De baby wordt gratis lid van de bibliotheek. Ook de ouders krijgen een gratis lidmaatschap voor 6 maanden. Het consultatiebureau besteedt na 7 maanden ook aandacht aan het belang van voorlezen voor baby’s.

Uit onderzoek blijkt dat taal- en leesontwikkelingsactiviteiten tussen 0 en 6 jaar 4x zo effectief zijn, dan bij 6 jaar en ouder. Op dit moment is 15% van alle 14/15-jarige jongens laaggeletterd. Dat betekent dat ze moeite hebben met lezen van een contract of een handleiding, waardoor ze beperkt kunnen functioneren in de samenleving. Je kunt dus niet vroeg genoeg beginnen met (voor)lezen.

Bij mijn eigen drie zonen van 12, 15 en 17 jaar merk ik dat ze aan het afhaken zijn, wat betreft spontaan een leesboek pakken! Tot aan 12 jaar lukt het nog wel, maar daarna in de pubertijd is de afleiding zo groot, dat ze de voorkeur geven aan 'chillen', gamen en MSN-en. Dat is jammer want er zijn tegenwoordig veel meer boeken die bij de belevingswereld van de huidige jongeren aansluiten, dan toen ik jong was. Kijk alleen al maar naar de waargebeurde verhalen uit de slash-serie van Querido. Die hebben mijn zonen inmiddels ontdekt. Het is ook een taak van de bibliotheek en de school in het kader van de doorlopende leeslijn om boeken aan te reiken die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen van 0 tot 18 jaar. Of het nu baby’s van 1 jaar of pubers van 15 jaar zijn: de liefde voor het lezen begint met een boek dat aansluit bij hun denkwereld!

Peter Kok

Kerstgedachte

2010-12-20T15:36:00.003+01:00

Mijn laatste blog van dit jaar wil ik graag beginnen met u namens iedereen van Bibliotheek Midden-Brabant heel fijne kerstdagen toe te wensen. Als het buiten zo mooi wit is als de afgelopen dagen, kost het mij weinig moeite om helemaal in de kerststemming te komen.

Kerst is naast kersboom en kerstdiner toch vooral ook de kerstgedachte en het besef dat er zeer velen zijn die het veel minder hebben. In dit kader stond zaterdag de Voedselbank bij mijn eigen supermarkt voedsel in te zamelen. Een sympathieke actie waarbij de vraag was om naast je eigen boodschappen ook een aantal boodschappen te doen voor hen die het met aanzienlijk minder moeten doen. s’ Avonds werd er zachte dwang op mij uitgeoefend om mee te gaan naar het sluiten van het glazen huis van Serious Request in Eindhoven. Dit jaar wordt er voor het Rode Kruis geld ingezameld voor weeskinderen van wie de ouders door aids werd ontnomen.

Ruim een week geleden ben ik in het kader van de lezingencyclus 'subsidie maakt lui' naar een lezing van Karel Claes geweest. Karel Claes is kampioen fondsenwerver voor onder meer Artsen Zonder Grenzen. Als je het zo van een expert krijgt voorgeschoteld, lijkt het allemaal niet zo moeilijk maar de werkelijkheid is waarschijnlijk een stuk weerbarstiger. Desalniettemin hebben we als directie ons voorgenomen om hier komend jaar meer tijd en energie in te steken. Al is ons leed in vergelijking met veel ander wereldlijk leed, leed met een kleine letter l.

Herman Horst

Venster op Waalwijk

2010-12-12T12:05:00.023+01:00

Een historische canon in dertig verhalen. De gemeente Waalwijk beschikt vanaf 25 november j.l. over een eigen historische canon. Met deze canon vervult Waalwijk in educatief en recreatief opzicht een heel mooie en belangrijke opdracht, nl het levend maken en houden van de historie van Waalwijk.

In Waalwijk is dat heel slim aangepakt door de bronnen, die op veel plekken liggen opgeslagen, aan elkaar te verbinden en zichtbaar te maken. Ik denk hierbij aan het Leder- en schoenenmuseum, het gemeente archief, het Brabants Dagblad, de schrijvers, de bibliotheek enz. Het sleutelwoord hiervoor is samenwerking.

Ik zie het ook als een keten. Er zijn bronnen, maar als niemand daar iets mee doet hebben ze weinig betekenis voor het grote publiek. Schrijvers gaan op onderzoek uit, ze zijn nieuwsgierig en willen hun kennis delen. De bronnen beginnen te leven, maar dat is nog niet genoeg. Informatie moet kennis worden voor een bredere kring. Daarom is er bijvoorbeeld door Toerisme&Uitpunt Waalwijk een fietsroute samengesteld, die langs de historische punten voert. Hierdoor kan het verhaal van Waalwijk nog beter worden ontdekt, beleefd en verteld.

De volgende stap zou kunnen zijn dat de Waalwijkers, vanuit de kennis die zij zelf hebben, zelf hun verhaal hieraan gaan toevoegen. Ik kom hierop door hetgeen ik de laatste dagen allemaal heb gehoord over de digitale bibliotheek. Er vond in Maasstricht nl een tweedaags Bibliotheekcongres plaats. Vele nieuwe, met name, digitale ontwikkelingen werden gepresenteerd.

Een ervan, multitouchtafel was in dit kader razend interessant. In het kort komt het neer op het volgende. Het gemeente- of regionaalarchief vult een bestand met allerlei foto's van straten uit dorp, wijk of stad. Ik leg mijn bibliotheekpas op de tafel en krijg een reeks van ( oude) foto's van mijn straat te zien.

In de bibliotheek van Delft is hier al veel ervaring mee opgedaan. Het is niet alleen leuk, maar blijkbaar wordt daardoor ook veel nieuw materiaal aangedragen en verwerkt in de database. Bibliotheek 2.0 in optima forma, bronnen toegankelijk maken en verrijken. Dat is een toekomst waaraan Bibliotheek Midden-Brabant graag wil meewerken.

Henriette de Kok

Wat is de kerntaak van de bibliotheek?

2010-12-06T23:14:00.007+01:00

Informatieverstrekking is de kerntaak van de bibliotheek. En niet het uitlenen van boeken! Bijna 100 jaar geleden is in Tilburg De Openbare Leeszaal ontstaan ter bevordering van het lezen onder de bevolking. Dat was nog in de tijd dat lezen elitair was en toebehoorde aan de gegoede burgerij en weinig mensen boeken hadden.

Het uitlenen van boeken door de bibliotheek zal de komende jaren alleen maar afnemen. Op vakantie deze zomer in de Dordogne, kwam ik een wel heel bijzonder initiatief van de gemeente tegen om lezen te bevorderen (zie foto links, alleen geloof ik niet dat de ‘collectie’ erg actueel is).

De bibliotheek is toe aan een herbezinning van haar kerntaken. Wij verwachten dat de capaciteit/inspanning die wij leveren om boeken uit te lenen (de fysieke bibliotheek) in rap tempo zal afnemen. De producten/diensten en capaciteit van de bibliotheek zal zich in de toekomst meer gaan richten op de digitale bibliotheek (www.bibliotheek.nl en www.bibliotheekmb.nl) en de netwerk bibliotheek (educatie/onderwijs, cultuur & ontmoeting). Of het nu mediawijs maken is van ouderen of Biebsearch als informatiediensten voor het voortgezet onderwijs of het faciliteren van leeskringen. In al deze activiteiten staat het verstrekken van informatie centraal.

De drager van informatie wordt echter steeds minder belangrijk. Nu kennen we nog het boek, dvd, cd of usb-stick waar informatie op staat. Over een paar jaar gaat het vooral over apparaten/toepassingen die toegang hebben tot informatie, waar die ook ter wereld ligt opgeslagen.

Het op eenvoudige wijze toegankelijk maken en verstrekken van informatie uit betrouwbare bronnen, is en blijft de komende 100 jaar de kerntaak van de bibliotheek. Een belangrijk deel van de bevolking zal daar altijd deskundige hulp bij nodig hebben (kansarmen, laaggeletterden, jongeren, ouderen). Ook verwacht ik dat het heerlijk kunnen wegduiken in een spannend (fysiek) boek ook de komende 20 jaar nog mogelijk is. Het boek (roman/gedichten/verhalen) zal nooit helemaal verdwijnen!

En als de bibliotheek door de kaalslag in de culturele sector en de gemeentelijke bezuinigingen in een bepaalde plaats of wijk het loodje heeft gelegd, dan is er nog altijd het burgerinitiatief, zoals in deze voortuin van een huis in Nijmegen! (zie foto rechts).

Peter Kok

Mag het een onsje meer zijn?

2010-11-29T12:56:00.012+01:00

"Wat moet cultuur ons brengen?" Deze vraag verscheen donderdagavond tijdens de PvdA-bijeenkomst in De Nwe Vorst in Tilburg op het scherm. Een bijeenkomst ter voorbereiding op de nieuwe Tilbugse cultuurnota. Hoewel de vraag sterk vraagt om het benoemen van concrete zaken, is een meer fundamentele invalshoek misschien interessanter. Het gaat dan om wat de (meerwaarde) van cultuur is, zo die er al is?

Een dergelijke fundamentele insteek is zeker in deze tijden van bezuinigingen belangrijk. Het geeft een antwoord op de vraag of en zo ja waarom het belangrijk is dat we als maatschappij geld in cultuur steken. In deze tijden van schaarste staan we voor moeilijke keuzes: waar willen we ons geld aan uitgeven? Welk deel is er beschikbaar voor cultuur? Zijn zorg en onderwijs misschien geen betere en belangrijkere bestemmingen?

Het antwoord hierop is een volmondig nee. Uitgaven voor cultuur zijn investeringen in de (geestelijke) gezondheid van de maatschappij. Zonder cultuur gaat onze geestelijke gezondheid achteruit. Zonder cultuur daalt het welbevinden van mensen en zonder cultuur loopt onze creativiteit en innovatiekracht schade op.

Cultuur is voedsel voor de geest. Te veel plat en makkelijk vertier is als te veel fast food, chips en cola. Het is misschien wel lekker en hapt makkelijk weg, maar bij overmatig gebruik is het schadelijk voor onze gezondheid. Cultuur moet net als gezond voedsel verleiden. Het moet uitnodigen er eens van te willen proeven.

We weten inmiddels wat, in termen van gezondheidsklachten en maatschappelijke kosten, de gevolgen van slecht eetgedrag zijn. Laten we bij de bezuinigingen op cultuur niet uit het oog verliezen dat de effecten van deze bezuinigingen op lange termijn misschien grote maatschappelijke kosten tot gevolg kunnen hebben...

Herman Horst

Hoe mediawijs ben jij?

2010-11-22T12:34:00.025+01:00

Deze vraag vergezeld van een quiz staat op de homepage van www.weekvandewijsheid.nl. Een quiz, daarvoor ben ik altijd in! Met mijn iPhone en mijn laptop vind ik mezelf redelijk digitaal. Ik probeer af te komen van schriftjes, aantekenbloks en pakken vergaderstukken. Dus ging ik aan de slag, om tot de ontdekking te komen dat voor mij zeker nog wel het een en het ander te leren valt. Ik kan de lezer van dit stukje aanraden om ook de stoute schoenen aan te doen en de vragen in te vullen.

Komende maand besteedt Bibliotheek Midden-Brabant veel aandacht aan het onderwerp mediawijsheid. De Raad van Cultuur heeft hiervoor een deftige definitie geformuleerd, maar het gaat kort en goed over onze gemedialiseerde samenleving en wat dat voor ons persoonlijk (thuis, op het werk en op school) betekent. Enerzijds is het van belang om te weten hoe de apparaten werken en wat er allemaal wel of niet kan. Anderzijds is het ook van belang je te realiseren wat de impact is van de informatie die je met anderen deelt.

De bibliotheek wil u daarbij graag van dienst zijn en u helpen om wegwijs te raken in de digitale wereld. In gesprek met uw kinderen of kleinkinderen, collega’s, vrienden enzovoort, weet u dan precies wat er wordt bedoeld als er weer een term voorbij flitst, zoals bloggen, twitteren, Ipad, Hyves, skypen, Wii? In de komende maand vinden er allerlei lezingen en workshops over dit onderwerp plaats in de bibliotheek. Leerlingen van middelbare scholen gaan u, in het kader van hun maatschappelijke stages en als u dat op prijs stelt natuurlijk, begeleiden of ondersteunen bij het zich praktisch eigen maken van de vaardigheden om mediawijs te worden.

Daarna vult u nog eens de quiz in en u haalt waarschijnlijk een tien!

Veel succes.

Henriëtte de Kok

TILBURG SCHREEUWT OM CULTUUR!

2010-11-15T14:45:00.005+01:00

Mijn drie kinderen (drie jongens tussen 12 en 16 jaar) geven niets om cultuur. Tenminste…, dat zeggen ze. Chillen, gamen en MSN beheerst hun leven. Oh ja, ze moeten ook nog naar school en gelukkig sporten ze veel. Toch vind ik, dat ik als ouder, hun de waarde van cultuur moet bijbrengen. Van het lezen van een goed boek, bezoek aan een museum, genieten van muziek tot moderne kunstvormen. Waarderen doen ze het (nu) niet. Het lijkt of de politiek zich net zo gedraagt als mijn drie puberende zonen. Ze vinden het zonde van het geld en zien de toegevoegde waarde er niet van in. Toch weet ik 100% zeker dat ze er iets van opsteken, dat er iets van bijblijft. Sterker nog: het prikkelt de creativiteit; ze leren anders naar de wereld kijken. Dat besef zullen ze pas op latere leeftijd krijgen. Het is wel mijn plicht als ouder om samen met hun school (Theresialyceum) cultuur aan te blijven bieden; om die creatieve prikkeling te stimuleren. Onze toekomstige maatschappij is juist gebaad bij jongeren die leren over hun grenzen en eigen referentiekader heen te kijken. De concurrentiepositie van de Nederlandse economie zit niet in massaproductie, goedkope arbeid of grondstoffen, maar in creatief ondernemerschap en vernieuwing. Het verdwijnen van cultuur is daarmee ook een doodsteek voor onze economie.

De school krijgt vouchers om met hun leerlingen theatervoorstellingen te bezoeken. Stopzetten van subsidie betekent dat veel leerlingen nooit in een theater zullen komen. Mijn zoon van 15 jaar ging enkele weken geleden met school naar ‘een of ander klassiek ballet’, zoals hij het zelf verwoordde. Het bleek Re-engage van het Nederlands Dans Theater II. Hij ging er niet vrijwillig naar toe. Morgenavond ga ik met mijn drie zonen naar de nieuwe streetdanceshow BLAZE waarin de beste streetdancers en breakers ter wereld hun meest waanzinnige moves vertonen. Je zou zeggen dat dat meer aansluit bij hun belevingsbeeld. Maar ook daar heeft mijn zoon van 15 jaar geen zin in. Zijn argument dat hij de volgende dag een proefwerk frans heeft, gaat er bij mij niet in. Dan moet hij maar vooruit leren. Ouderlijke dwang is hierbij gewenst, omdat hij nu (nog) niet kan beseffen wat cultuur voor zijn persoonlijke ontwikkeling en zijn rol in de toekomstige maatschappij kan betekenen. Van de politiek had ik meer wijsheid verwacht!

Daarom is het noodzakelijk dat de politiek wordt wakker geschreeuwd en de toekomst van mijn kinderen niet verknalt. Op 20 november vindt daarom de landelijke publieksmanifestatie NEDERLAND SCHREEUWT OM CULTUUR! plaats. Op deze zaterdagmiddag zal een ‘Brabant-karavaan’ door de provincie Noord-Brabant trekken. De karavaan strijkt neer in vijf grote steden in Brabant, naast Tilburg zijn dit Eindhoven, Breda, Den Bosch en Helmond en roept iedereen op met luid kabaal op te komen voor het behoud van kunst en cultuur in Nederland. Rondom de aankomst van de ‘Brabant-karavaan’ in Tilburg organiseert het actiecomité Tilburg een publieksmanifestatie TILBURG SCHREEUWT OM CULTUUR! voor jong en oud op het Pieter Vreedeplein. Alle culturele instellingen en kunstenaars van Tilburg hebben de handen ineen geslagen en presenteren gezamenlijk een groots programma vanaf 15.00 uur. Ik hoop dat u allemaal komt om de toekomst van uw kinderen en onze maatschappij veilig te stellen.

Peter Kok

Bezuinigingen: het gevaar om stil te vallen

2010-11-09T11:53:00.004+01:00

Ik denk dat het voor alle organisaties die nu met bezuinigingen worden geconfronteerd drukke tijden zijn. Het vraagt een hoop denkwerk, passen en meten om er enerzijds voor te zorgen dat de bezuinigingstaakstelling wordt gehaald en anderzijds de organisatie hierdoor niet beschadigd raakt.

In vergelijking met andere jaren komt er een hoop extra werk op ons af. De begroting en het doorrekenen van alle bezuinigingsplannen, de noodzakelijke reorganisatie met alle hiermee samenhangende activiteiten, rapporten en overleggen en voor mij persoonlijk de samenwerking met andere culturele instellingen in Tilburg. Dit laatste in een poging om door samenwerking en gezamenlijke inkoop een deel van de bezuinigingen op te vangen.

Een groot gevaar van dit soort situaties is dat de organisatie feitelijk tot stilstand komt. Stilstand omdat de aanvullende werkzaamheden ten koste gaan van het reguliere werk. Stilstand omdat de middelen die voor het vernieuwen, veranderen en verbeteren noodzakelijk zijn niet meer beschikbaar zijn. En stilstand omdat de bezuinigingen en reorganisatie het centrale onderwerp wordt van alle gesprekken.

Het beste motto in dit soort situaties is 'kort en hevig'. De situatie mag niet te lang duren want de uitdagingen waar we ons voor gesteld zien, zijn talrijk en we moeten vooruit om te overleven. Hevig omdat, willen we vooruit kunnen, we de middelen hiervoor zullen moeten vrijspelen en we dus feitelijk meer moeten bezuinigen dan de opgelegde bezuinigingen aangeven.

Maar naast kort en hevig hoort hier ook het woordje zorgvuldig bij. Het gaat immers om mensen en hun werk. Voor alle medewerkers is dit een tijd met veel onzekerheid. Wat gaat er allemaal gebeuren en wat betekent het voor mij? Ook vanuit dit perspectief is het belangrijk dat zaken niet te lang duren. De gevolgen zullen er niet minder heftig om zijn.

Herman Horst

Heeft u een verhaal en wilt u ons helpen?

2010-11-01T13:32:00.003+01:00

Vorige week zaterdag was het groot nieuws op de radio: de bezuinigingen bij de bibliotheken. En deze week was er verwarring. Onze nieuwe minister-president Rutte meldde in de kamer dat er veel op cultuur bezuinigd gaat worden, maar dat de bibliotheken zouden worden ontzien. Niet onwaar als het gaat over de bijdrage van de landelijke overheid. Maar deze overheid draagt slechts 5 procent bij aan het totale bibliotheekbudget dat voor het overgrote deel van de gemeenten afkomstig is. Die op hun beurt ook worstelen met hun eigen bezuinigingsopdrachten van dit jaar en de komende jaren.

De afgelopen tijd zijn wij dan ook in alle gemeenten waar Bibliotheek Midden-Brabant actief is in gesprek gegaan met wethouders en raadsleden. We kunnen niet genoeg het belang van de bibliotheek benadrukken. Dat één op de twee burgers gebruikmaakt van de bibliotheek is een feit dat velen niet kennen. Eén op de vier inwoners van een gemeente heeft bijvoorbeeld een bibliotheekabonnement.

Hiermee wordt aangetoond dat de bibliotheek de meest gebruikte maatschappelijke en culturele voorziening is. Wij vertellen aan de politiek verhalen over het maatschappelijk effect van het wegsnijden van voorzieningen, door het sluiten van vestigingen of het drastisch terugbrengen van openingtijden. Maar het meest raakt men geïnteresseerd als we verhalen vertellen over mensen.
Zoals het verhaal van een oudere dame, die mij op een zondagmiddag in de bibliotheek aan het Koningsplein in Tilburg, vertelde dat ze blij was dat het winterseizoen weer was begonnen met de zondagopening. Want door de week had ze haar bezigheden, maar zondag was de vervelendste dag, er kwam niemand op bezoek en ze kon nergens heen. Dus gelukkig was de bibliotheek open waar ze met een kopje koffie de krant lezen en waar altijd wel wat was te doen of te zien.
Of de grootvader die in een kleine plaatst woont en het vreselijk vindt als de bibliotheek haar deuren daar zou moeten sluiten. Hij bezoekt vier keer per week de bibliotheek om de kranten te lezen. Eens in de twee weken gaat het met zijn kleinzoon boeken lenen. Hij zei: "De bibliotheek is voor mij zo belangrijk om actief te blijven en me te kunnen blijven informeren."

Met deze verhalen gaat beleidstaal leven en gaan de bezuinigingen over mensen van vlees en bloed.

Kunt en wilt u ons daarom vertellen waarom de bibliotheek voor u belangrijk is? Hiermee kunt u ons helpen te voorkomen dat de bezuinigingen een kaalslag gaan veroorzaken in bibliotheekland.

In dit weekend heb ik ook alles gelezen en gevolgd rondom het overlijden van Harry Mulisch. Mijn eerste kennismaking met hem was een titel voor de lijst. Als ik me goed herinner was dat een (dun) cahier met een hoofdstuk uit Archibald Strohalm . Later stond hij regelmatig op mijn 'te lezen lijstje'. Naar aanleiding van de ingelaste TV-uitzending van zondagavond is Siegfried er nu aan toegevoegd. Misschien voor onder de kerstboom.

Henriëtte de Kok

Ook ouderen zijn het kind van de rekening

2010-10-25T13:18:00.006+02:00

Ouderen in zorginstellingen worden van twee kanten de dupe van de bezuinigingen. Enerzijds wordt er op de zorg bezuinigd en wordt er gekort op allerlei voorzieningen zoals een bibliotheek op maat met grootletterboeken in de zorginstelling geleverd door Bibliotheek Midden-Brabant. Anderzijds worden wij als Bibliotheek Midden-Brabant hard getroffen door de bezuinigingen en zijn wij genoodzaakt om de prijzen van deze bibliotheekdiensten te verhogen. Nog steeds ligt het bedrag dat wij per boek aan de zorginstellingen in rekening brengen nog maar op de helft van de kostprijs. En toch vinden veel instellingen het te duur. Steeds meer zorginstellingen kunnen het daardoor niet meer opbrengen en haken af. Dat is heel erg jammer, omdat we een enorme toename zien in de behoefte aan lezen door ouderen.

Allereerst komt de babyboomgeneratie er aan. Dat is de eerste generatie voor wie lezen niet bijzonder was, maar die van jongs af aan gewend is om veel te lezen en met cultuur in aanraking te komen. Daarnaast worden we steeds ouder en kunnen we met allerlei hulpmiddelen zoals grootletter boeken, e-readers, iPads, luisterboeken en daisyroms steeds langer blijven doorlezen of luisteren naar prachtige verhalen. Voor ouderen in zorginstellingen is dit een belangrijk deel van hun dagactiviteit. Die wordt hun door de bezuinigingen dus ontnomen.

Afgelopen vrijdag heb ik een viertal zorginstellingen bezocht in het kader van Nederland Leest. Tijdens deze 'Tour d’Amour' hebben wij gratis het boek ‘De grote zaal’ van Jacoba van Velde uitgedeeld aan de ouderen. Het prachtige boek van Jacoba van Velde gaat over het ouder worden en de keuzes die je in je leven hebt gemaakt. Met deze nationale promotiecampagne, die duurt van 22 oktober t/m 19 november, willen de bibliotheken de liefde voor het boek, of eigenlijk de liefde voor het lezen, weer eens onder de aandacht brengen.

Hartverwarmend was de ontvangst in al deze zorginstellingen. De ouderen waren enorm vereerd dat zij dit boek kregen. Een moeder en een dochter spraken af dat ze samen het boek gaan lezen en er met elkaar over in gesprek zullen gaan. Precies wat ook het doel van deze campagne is: geniet van het lezen en praat er met elkaar over!

Toch heel triest dat de ouderen, waarvan er veel vereenzamen, de mogelijkheid tot lezen wordt ontnomen door onevenredig harde bezuinigingsmaatregelen. We moeten niet alleen de jeugd stimuleren om te gaan lezen, maar ook de steeds groter wordende groep ouderen de mogelijkheid geven om te kunnen blijven genieten van boeken met prachtige verhalen.

Peter Kok

Waarom subsidie voor het Cursushuis?

2010-10-19T09:19:00.006+02:00

In een poging om de bezuinigingen af te wenden, te verzachten en/of te faseren, zijn we afgelopen week begonnen met onze tournee langs alle Tilburgse raadsfracties. Nu B&W over de bezuinigingen hebben beslist, is de raad onze laatste strohalm.

Laat ik beginnen te zeggen dat het leuk is om te doen. We krijgen een prachtige kans te laten zien wat we als Bibliotheek Midden-Brabant en Cursushuis Midden-Brabant allemaal doen, waar we voor staan en wat onze maatschappelijke meerwaarde is. Maar vooral dat laatste is soms moeilijk goed over het voetlicht te brengen. Een opgave die in een enkel geval verder wordt bemoeilijkt als wordt gesteld dat mensen die bijvoorbeeld een cursus willen volgen die zelf maar moeten betalen. De redenering is dan vaak: waarom zou de gemeente iets als een cursus (digitale) fotografie moeten willen subsidiëren?

Het antwoord op dit soort vragen is misschien het makkelijkst te geven aan de hand van een ander voorbeeld. Jaarlijks beginnen vele duizenden studenten aan een soms zeer kostbare universitaire of HBO opleiding. Eenmaal afgestudeerd, zal een deel echter nooit het beroep uitoefenen waar hij/zij voor is opgeleid. Dit zijn de imperfecties van het systeem waarvan we zeggen dat de nadelen kleiner zijn dan de voordelen. Een alternatief waarbij je bijvoorbeeld de opleidingskosten zou moeten terugbetalen, zou een te hoge drempel kunnen opwerpen met als gevolg een daling van de kwaliteit van onze beroepsbevolking.

Dezelfde redenering kan ook worden toegepast op het Cursushuis. Indien het Cursushuis aan de wetten van de markt wordt overgeleverd, zal het aantal deelnemers waarschijnlijk drastisch dalen. De drempel wordt voor veel mensen te hoog. Hetgeen ten koste gaat van hun en onze ontwikkeling.

Een ander mooi voorbeeld is een cursus internet waar zich zeven cursisten voor hadden ingeschreven. Bij de start bleek dat betrokkenen vrijwel geen ervaring hadden met computers, laat staan met internet. Het resultaat is echter dat na afloop van de cursus drie cursisten een computer hebben aangeschaft en twee een internetverbinding. Vanuit de markt geredeneerd was deze cursus niet van start gegaan omdat zeven cursisten eigenlijk een te gering aantal is.

In sommige gevallen heeft de markt, in dit geval de cursusmarkt, een beetje ondersteuning nodig om goed te kunnen functioneren. Maatschappelijk geld waarvan je kunt zeggen dat het goed besteed geld is omdat de voordelen ruimschoots opwegen tegen de nadelen....

Herman Horst

Opa's en oma's opgelet!

2010-10-10T21:17:00.017+02:00

Het is nog tot 16 oktober aanstaande Kinderboekenweek. Voor mij was dat vroeger reden om met mijn drie dochters de plaatselijke boekhandel te bezoeken. Onder het motto 'een boek is een vriend voor het leven' mochten de meisjes alle drie een boek uitzoeken. Dit was ieder jaar weer een feest.

Dit weekend was ik samen met mijn twee zussen op pad. Het gesprek kwam op enig moment ook op de bibliotheek. Mijn oudste zus, oma van vier kleinkinderen en regelmatig in touw als oppasoma, vertelde dat zij één keer in de drie weken met de twee oudste kleinkinderen naar de bibliotheek gaat. Dit bezoek wordt door alle drie als een uitje ervaren. Zonder kosten en met tevreden snoetjes en spannende boeken fietsen ze daarna weer naar huis. Wat mijn zus niet wist, was dat ook de kleindochters, drie en vier jaar, bij Bibliotheek Midden-Brabant gratis lid kunnen worden, ook al kunnen ze nog niet lezen. Kinderen van deze leeftijd worden graag voorgelezen en kunnen eindeloos hetzelfde prentenboek bekijken en daarover vertellen. Taalontwikkeling, vergroten van de woordenschat en het bijbrengen van leesplezier zijn niet alleen taken van het onderwijs, maar iedere ouder en grootouder kan ( moet) hierin een belangrijke rol vervullen.

Dit brengt me op het Kinderboekenweekthema van dit jaar: 'De grote tekententoonstelling- beeldtaal in kinderboeken'. Het lievelingboek van mijn kinderen was vroeger het mooie platenboek van John Birmingham dat heette 'De seizoenen.' Een prachtig geïllustreerd prentenboek met nauwelijks tekst en een rijkdom aan details, die het verhaal iedere keer weer anders en spannender maakten. Gevoel voor taal begint immers niet pas als men kan lezen.

Dus opa's en oma's, ga met de kleinkinderen naar de (kinder)boekhandel of breng een bezoek aan de bibliotheek! Laat u en uw kleinkinderen verrassen door mooie, informatieve of leerzame boeken. Dit hoeft niet alleen tijdens de Kinderboekenweek, maar het hele jaar door. Iedere keer weer een klein feestje.

Misschien heeft u wel ideeën of suggesties hoe wij dit feestje leuker en bekender kunnen maken. Wij houden ons voor uw adviezen en tips aanbevolen.

Henriëtte de Kok

Kinderen in dialoog

2010-10-05T09:51:00.006+02:00

Met kinderen in dialoog gaan over levensvragen heeft mij versteld doen staan. Dat komt ook omdat ik het vooroordeel heb dat kinderen helemaal niet over zingeving nadenken. Of eigenlijk; ik kan me niet meer herinneren, dat toen ik kind was, ik over dit soort onderwerpen nadacht. Maar niets is minder waar. Mijn 3 puberende zonen denken overal over na, hebben altijd hun mening klaar en weten veel meer dan ik denk. Wellicht ligt het ook aan de huidige tijdsgeest. Vroeger mocht ik als kind nergens over meepraten en mocht ik pas mijn mond in gezelschap opendoen als ernaar gevraagd werd.

Tegenwoordig behandel ik mijn kinderen als ‘gelijkwaardig’. Ik probeer nog steeds wel de schijn hoog te houden dat ik de baas in huis ben, maar in de praktijk weet ik dat ik vaak het onderspit delf. Dat wil niet zeggen dat ze alles mogen of altijd hun zin krijgen, want er zijn grenzen en die moet je bij pubers heel duidelijk stellen. Dat betekent dat kinderen al vroeg communicatief vaardig worden, leren argumenteren en voor hun mening durven uitkomen.

Zo heb ik vorig jaar bij de Dag van de Dialoog als gespreksleider een dialoogtafel geleid waaraan verschillende generaties deelnamen. Aan mijn tafel zaten twee meisjes van 12 en 16 jaar naast een 20-er, 30-er, 40-er, 50-er, 60-er en 70-er. De gedachte was om verschillende generaties met elkaar in dialoog te laten gaan over het onderwerp: 'Gaan voor elkaar!, ik doe het...jij ook?'. Voor mij was de verrassende uitkomst dat vooral de twee jonge meiden enorm met dit onderwerp bezig zijn en met prachtige voorbeelden kwamen. Zo vertelde het meisje van 16 hoe ze haar vriendin had geholpen bij het verwerken van het overlijden van haar moeder. Zeer ontroerend. En ik maar denken dat de jeugd alleen maar praat over ‘Oh oh, Cherso’ en ‘Sweet Sixteen’.

Hieruit blijkt dat wij als volwassenen heel veel kunnen leren van de oprechte, frisse en onbeschroomde wijsheid van kinderen. Daarom ben ik enorm blij dat er dit jaar tijdens de Dag van de Dialoog op 4 en 5 november in Tilburg en Oisterwijk ook kindertafels georganiseerd worden. Ik raad iedereen aan om eens te gaan luisteren wat kinderen te vertellen hebben over het thema van 2010: 'Verrassend raak! Wat raakt jou?' Of nog beter; organiseer zelf een kindertafel en ervaar het verrassende resultaat!

Peter Kok

Grenzeloos herontdekken

2010-09-28T15:00:00.005+02:00

In deze blog stel ik mezelf de vraag of we ons als bibliotheek niet veel meer van boekhandels moeten onderscheiden door nog meer dan nu een vindplaats te zijn voor de prachtigste, bijzonderste en spannendste boeken die de afgelopen decennia zijn verschenen.

Begin deze maand is mijn moeder van bijna 81 overleden. Een lot wat ons eens allemaal zal treffen maar waarmee de confrontatie toch soms zwaar is. Doordat mijn moeder al meer dan tien jaar weduwe was, staan mijn zus en ik nu voor de klus de woning te moeten ontruimen. Iets waar we, als ze nog een eigen woning had gehad, al snel een jaar of twee de tijd voor zouden hebben, maar wat, omdat het een huurflat betreft, binnen twee maanden moet zijn afgerond. Cruijff zou zeggen “Elk voordeel heb z’n nadeel”. Gelukkig valt het allemaal wel mee want een eerste schifting heeft al plaatsgevonden toen mijn moeder in 2003 onze ouderlijke woning verruilde voor een appartement.

De afgelopen twee weken hebben we al het één en ander gedaan maar toch moet er nog een hoop gebeuren, vandaar dat we afgelopen zaterdag weer hadden afgesproken. Van tevoren nog snel de wekelijkse boodschappen gedaan en vervolgens in de auto gestapt. Eén van de klussen die we hebben opgepakt was het uitruimen van de boekenkast. Een boekenkast met een aanzienlijke hoeveelheid boeken want mijn moeder was iemand die graag en veel las. Zo’n klus lijkt makkelijk te doen maar is veel tijdrovender dan je denkt omdat je al snel de achterflap van elk boek aan het lezen bent.

Na afloop vroeg ik met af wat de levenscyclus van een boek tegenwoordig eigenlijk is. Voor mijn gevoel wordt die steeds korter. Elke dag verschijnen er vele nieuwe titels. Is er veel publiciteit rondom een paar titels en verstomd die aandacht weer snel om weer plaats te maken voor nieuwe nog mooiere, ontroerendere of spannendere boeken. Natuurlijk is niet alles wat elk jaar verschijnt even mooi, goed of spannend maar wie leest er vandaag de bijzondere boeken van vijf, tien of twintig jaar geleden?

Zou de bibliotheek niet nog meer dan nu, de plek moeten zijn waar deze Hittitels uit het verleden te vinden zijn en opnieuw voor het voetlicht worden gebracht? Naast grenzeloos ontdekken is het dan ook grenzeloos herontdekken. Graag verneem ik wat u hiervan vindt. Moeten we die kant op of juist niet?

Herman Horst

Daar zit muziek in!

2010-09-20T13:52:00.019+02:00

Net terug van een muzikaal weekendje uitwaaien met Jazz by the sea. Het kleine dorpje Domburg werd drie dagen overspoeld door jazzliefhebbers. Veel optredens van enthousiaste en goede musici, die hun liefde voor de jazz graag wilden delen met hun publiek.

Een vriend van ons is zo’n enthousiaste en veelzijdige jazzmuzikant. Er is dan ook tussen de optredens door veel gesproken over deze muziekvorm; over het verschil tussen zwarte en blanke jazz, over de invloed van de blues, over de autonome ontwikkeling van de gipsymuziek. Ik heb uit deze gesprekken ook begrepen dat er veel dicussie is over de toekomst van de jazz. Bernlef, als fervente liefhebber van de jazz, heeft hierover geschreven in zijn boek 'Haalt de jazz de eenentwintigste eeuw'.

Heel opvallend was overigens wel de totale afwezigheid van vrouwelijke musici. Dat zij er niet waren heeft waarschijnlijk te maken met het accent van de programmering op de eerste helft van de vorige eeuw. In de modernere jazz laten vrouwen zich in ieder geval niet onbetuigd. Denk bijvoorbeeld aan Wende Snijders, Caro Emerald of Eva de Roovere.

Jammer genoeg konden we niet meer genieten van het Nomy Rosenberg Trio. Dankzij de grote collectie cd's van Bibliotheek Midden-Brabant, kan ik dit gemis echter nog goed maken. Mijn ipod verzameling wordt in ieder geval flink uitgebreid met jazz.

Ook mijn nieuwsgierigheid is gewekt en ik wil me eens goed in deze muzieksoort verdiepen. Het naslagwerk van Ruud Kuijpers geeft me waarschijnlijk in korte tijd een goed inzicht in stromingen en stijlen. En anders is er altijd nog het boek 'Jazz voor dummies'.

Ook staat de tip die ik van een Canadese liefhebster heb gehad om de dvd 'Standing in the shadows of Motown' te zien nog op mijn lijstje. Volgens zeggen een prachtige inkijk in deze ontwikkeling. Deze titel is niet aanwezig in onze collectie, maar kan worden aangevraagd binnen het bibliotheeknetwerk!

Doorgewaaid, geïnspireerd en met een aanvulling op mijn 'te-lezen-lijstje' ga ik weer een nieuwe en afwisselende week tegemoet.

Henriëtte de Kok

PS Tip: laat u ook eens inspireren door onze kijk- en luistertips!

VoorleesExpress grote winnaar Nationale Alfabetiseringsprijzen

2010-09-10T13:11:00.010+02:00

Van 6 tot en met 12 september was het de Week van de Alfabetisering. Ik weet niet wat het met u doet, maar elke keer weer schrik ik van het getal van 1,5 miljoen volwassenen in Nederland die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven. Dat is bijna 10% van onze bevolking! Daarom is het goed dat daar vorige week zoveel aandacht en publiciteit aan is besteed. Laaggeletterdheid is een handicap waar je wel 100 keer per dag echt last van hebt. Laaggeletterden kunnen vanwege hun gebrekkige lees- en schrijfvaardigheden niet goed in de samenleving functioneren. Krant lezen, een treinkaartje kopen, pinnen of boodschappen doen, zijn voor deze mensen een hindernis. Laaggeletterdheid treft alle lagen van de bevolking: jongeren, ouderen, mannen, vrouwen, allochtonen en autochtonen. Ook veel kinderen kampen met een taalachterstand. Toch rust er nog altijd een taboe op. Gelukkig hebben een aantal activiteiten veel publiciteit gekregen.

Vijf landelijke dagbladen (Metro, De Pers, Trouw, Sp!ts en de Volkskrant) hebben aan het begin van de Week van de Alfabetisering één van hun nieuws-, sport- of entertainmentpagina’s ook afgedrukt in vereenvoudigd Nederlands. Met deze unieke actie vragen de redacties van Metro, De Pers, Trouw, Sp!ts en de Volkskrant aandacht van hun lezers voor het belang van lezen en schrijven.

45.831 basisschoolkinderen hebben op woensdag 8 september in aanwezigheid van Prinses Laurentien een nationaal record simultaan lezen gevestigd. Vanuit het hele land lazen zij om exact 15.00 uur tegelijk voor uit hetzelfde boek. Het was de start van de campagne 'Lees 15 minuten' van Stichting Lezen & Schrijven en Stichting Lezen. Een kwartier lezen per dag vergroot de woordenschat en is essentieel voor een goede taalontwikkeling en het voorkomen van laaggeletterdheid.

De VoorleesExpress is op woensdag 8 september de grote winnaar geworden van de Nationale Alfabetiseringsprijzen 2010. De VoorleesExpress is een concept waarin vrijwilligers een half jaar lang wekelijks thuis voorlezen bij laaggeletterde gezinnen. Het project is 'een toonbeeld van zuivere, belangenloze inzet voor die mensen die taalondersteuning het hardste nodig hebben,' aldus het juryrapport.
Ook Bibliotheek Midden-Brabant is betrokken bij het opzetten van de VoorleesExpress in kansarme wijken in Tilburg. Dit geweldige initiatief is gestart in 2006 in de Utrechtse wijk Kanaleneiland. Activiteiten op het gebied van laaggeletterdheid en taalontwikkeling behoren tot de kerntaak van Bibliotheek Midden-Brabant. Gelukkig komt het kabinet in 2011 met 4 miljoen euro extra voor de aanpak van lees- en schrijfachterstanden: zie Aanvalsplan Laaggeletterdheid van A tot Z.

Peter Kok

Een inspirerend leesseizoen is gestart!

2010-09-05T20:34:00.012+02:00

Met Manuscripta, de boekenbeurs in Amsterdam, is het startschot gelost voor het nieuwe literaire seizoen. Er wordt een voorproefje gegeven van wat komen gaat. Ook Bibliotheek Midden-Brabant gaat hierbij haar partij meeblazen.

In mijn vakantie heb ik weer heerlijk gelezen. En zoals zo vaak, worden er na vakanties goede voornemens gemaakt! Ik dacht mezelf te mogen trakteren op een boek per week. Nu echter niet alleen het literaire seizoen is begonnen, maar ook het vergader-, congressen- en overlegseizoen, zie ik in dat dit een onrealistische ambitie is. Een ambitie die ik moet bijstellen, helaas.

Maar dit neemt niet weg dat ik me bij mijn keuze toch graag wil laten verrassen en inspireren. Ik heb daarom gekeken wat er zoal aan literaire evenementen op stapel staan, waarbij ik ideeën kan opdoen.

Het eerste idee komt van Nederland leest.
Het boek van Jacoba van de Velde met de titel De grote zaal, heb ik inmiddels gelezen. Het is verrassend en intrigerend, geschreven in een strakke stijl en het behandelt een universeel thema. De open leeskring over dit boek heb ik al in mijn agenda genoteerd.

Je gunt iedereen het plezier en de rijkdom van het lezen. Toch weten we dat dit niet voor iedereen is weggelegd. Sommigen hebben geen tijd ( geen prioriteit!) en sommigen zijn nog niet voldoende taalvaardig, anders dan bijvoorbeeld het lezen van een gebruiksaanwijzing of een medicijnrecept, om ook plezier te hebben in het lezen. Daarom ben ik blij dat tijdens de Week van de Alfabetisering, die deze week plaats vindt, er aandacht is voor de laaggeletterden.

Vijf landelijke dagbladen besteden aandacht aan dit onderwerp en drukken de komende week één van hun nieuws-, sport- of entertainmentpagina's af in vereenvoudigd Nederlands. En ook bezoekt donderdagavond 23 september schrijfster Marjan Berk Bibliotheek ’t Sant als introductie op de leeskring voor laaggeletterden die 12 oktober van start gaat! Deze leeskring is dus gericht op mensen voor wie lezen en schrijven niet zo gemakkelijk gaat.

De informatie rondom de schrijfwedstrijd ‘Schrijf en schrap’, een schrijfwedstrijd voor amateurschrijvers, die wordt georganiseerd in het kader van de Prijzen Brabantse letteren, en waarbij ook samengewerkt wordt met Bibliotheek Midden-Brabant, maakte mij nieuwsgierig. Door tijdgebrek heb ik deze activiteit toch maar op mijn wenslijstje voor de toekomst gezet.

En ook:
• op onze website bij het blok ‘Lezen’, het lezenblog met verrassende leestips:
• een boek-filmprogramma georganiseerd door de Filmfoyer en Bibliotheek Midden-Brabant
rondom Tirza van Arnon Grunberg:
• heb ik een dochter die actief is binnen een leeskring en die mij vaak tips en boeken geeft:
• worden er vele literaire avonden en activiteiten in onze bibliotheken georganiseerd, die via de
website en de digitale nieuwsbrief worden aangekondigd.

En dus, hoef ik niet voor een bibliotheekkast te gaan staan en te denken ‘wat zal ik nu eens lezen?’

En tot slot wens ik iedereen een fijn en gevarieerd leesseizoen toe, waarin literaire grenzen kunnen worden verlegd.

Henriëtte de Kok

5000 leerlingen komen deze week hun boekenpakket ophalen in de bibliotheek!

2010-08-30T09:58:00.009+02:00

De leerlingen van 2College en Theresialyceum komen deze week in 5 vestigingen van Bibliotheek Midden-Brabant hun schoolboeken ophalen. Tijdens de zomervakantie zijn 120.000 boeken gesorteerd en 5000 boekenpakketten voor de leerlingen samengesteld. Dat dit een enorme logistieke operatie is, kan iedereen zich goed voorstellen. Het is de eerste keer dat Bibliotheek Midden-Brabant de boekendistributie voor scholen verzorgt. Het is daarom ook als een pilotproject opgepakt. Dit betekent dat processen nog ingeregeld moeten worden en je natuurlijk tegen onverwachte ontwikkelingen aanloopt, zoals naleveringen van boeken die niet op tijd binnen zijn. Gelukkig zijn het wel werkzaamheden die passen bij de ‘core business’ van de bibliotheek. Of je nu een boek uitleent voor 3 weken of voor 1 schooljaar. Dat maakt niets uit. De processen zijn hetzelfde, alleen de hoeveelheid boeken tegelijk en de harde deadline zijn anders.

Afgelopen weekend is nog met man en macht gewerkt om de laatste dozen in te pakken en de boekenpakketten op tijd bij de bibliotheek te krijgen. Gelukkig is dat allemaal gelukt en kunnen de leerlingen vanaf vandaag hun nieuwe schoolboeken ophalen.

Ik heb zelf drie zonen op de middelbare school zitten. Maar als ik aan mijn zonen of hun vrienden vraag of ze maandag meteen al hun boeken gaan halen, krijg ik vooral een diepe zucht te horen. ‘Ik weet niet of ik daar nu al aan toe ben. Ik heb nog vakantie’, was een van de gevleugelde uitspraken. Gelukkig hebben ze de keuze om het zo lang mogelijk uit te stellen. Ze kunnen het boekenpakket de hele week ophalen tijdens de openingstijden van de bibliotheek.

Maandag 30 augustus om 13.00 uur komt Marieke Moorman, de Wethouder Onderwijs van de gemeente Tilburg, het eerste schoolboekenpakket aan een leerling overhandigen. En nu maar hopen dat het niet te hard regent, waardoor de leerlingen allemaal pas vrijdag of zaterdag hun boeken komen ophalen…

Peter Kok

Klant of koffie?

2010-08-23T09:07:00.009+02:00

In ons doen en laten staat u, als klant, centraal, althans dat proberen we. Of en hoe goed we daar in slagen blijkt ondermeer uit ons periodiek klanttevredenheidsonderzoek (mooi scrabbelwoord) en uit de dit jaar gehouden mystery shops. Onderzoeken die voor ons waardevolle informatie opleveren en die we gebruiken om onze producten verder te verbeteren en onze dienstverlening te optimaliseren.

Het zal u niet verbazen dat ik vaak met een kritisch oog kijk naar hoe andere organisaties het op dit gebied doen. Niet in de laatste plaats om ideeën op te doen en om van te leren. In dit kader had ik afgelopen week een bijzondere ervaring.
In moest voor mijn moeder, die inmiddels de 80 is gepasseerd, een aantal bankzaken regelen en we hadden voor donderdagmiddag een afspraak gemaakt. Het is een aardig eindje rijden en gelukkig waren we precies op tijd op de plaats van bestemming. Eenmaal binnen troffen we een lege ruimte aan met een ontvangstbalie die niet was bemand en spreekkamers waar zichtbaar twee bankmedewerkers met klanten bezig waren. Dus eerst mijn moeder maar even op een stoel gezet en wachten! Na een minuut of twee komt één van bankmedewerkers de speekkamer uit , loopt ons voorbij, en komt even later met wat papieren weer terug. Zichtbaar druk doende maar zonder enig contact. We lijken voor haar even niet te bestaan. Het tafereel herhaalt zich een paar minuten later nog eens. Vlak daarna komt haar collega uit de andere spreekkamer. Hij merkt ons kennelijk wel op want hij roept in het voorbij gaan dat hij bijna klaar is en er zo aankomt. In de tussentijd komt er nog een klant binnen die hetzelfde doet als wij en ook rustig gaat staan wachten. Enige ergernis begint zich van me meester te maken. Ik had toch keurig gebeld voor een afspraak en een zeer vriendelijke telefoonmedewerkers heeft de afspraak ook in hun systeem gezet. Ondertussen gebeurt er nog veel meer. Terwijl we in de lege ontvangsthal zitten komt een, aan zijn kleding te beoordelen, back-office medewerker binnen. Hij zoekt naar iets op de ontvangstbalie, lijkt het te vinden, en gaat weer weg. Geen oogcontact, niets. Klanten staan blijkbaar niet in zijn functieomschrijving. Even later komt hij weer terug gevolgd door een tweede back-office medewerker. Samen zijn ze druk in gesprek. Bij dit gesprek voegt zich een keurig geklede dame. Na enkele minuten vertrekken de twee back-office medewerkers. Één weer naar achteren en éen naar buiten. De keurig geklede dame haalt voor zichzelf een kop thee. Ik voel me als toeschouwer die naar een toneelstuk zit te kijken. Ze zet haar kop op de ontvangstbalie , richt zich op en vraagt plotseling “wie kan ik helpen, wie was het eerst aan beurt". Het is alsof ze wil zeggen; mijn pauze zit er op, ik ben er klaar voor, we gaan beginnen. Ik vertel keurig dat ik een afspraak heb gemaakt voor half twee. Op dat moment komt de eerste bankmedewerkers weer haar spreekkamer uit de roept door de ruimte “Ja dat weet ik” om vervolgens als een ober onder het weglopen te zeggen dat ze eraan komt. Dat afsprakensysteem werkt klaarblijkelijk toch. Ons geduld wordt nog een paar minuten op de proef gesteld, maar daarna worden we vriendelijk door haar ontvangen en professioneel geholpen. Ze weet waarvoor we komen, heeft alles bij de hand, wijst ons nog op een mogelijkheid van een hogere spaarrente en niet lang daarna staan we, alles geregeld hebbend, weer buiten. Maar voor we vertrekken maak ik, terwijl ik regels van goede feedback probeer toe te passen, haar nog wel deelgenoot van mijn ervaringen. Ik weet niet of ze er iets mee gaat doen. Ik hoop dat ze de tijd neemt om erop te reflecteren want een wijs man zei ooit eens “de enige manier om vooruit te komen is door stil te staan”.

Ik heb er die middag nog een tijd over nagedacht. Het was een bijzondere ervaring. Aan de ene kant zag ik hard werkende bankmedewerkers en werd ik toen ik aan de beurt was keurig en professioneel geholpen. Anderzijds blijft er een gevoel van dat het systeem, de bank, belangrijker is dan ik, de klant. Zo van belt u ons niet wij bellen u.

Wat deze casus me duidelijk maakt is dat klantgerichtheid boven alles een attitude is. Moeilijk te trainen en moeilijk te vatten in beleid, procedures en regels. Het is soms als schaken op meerdere borden. Met de ene klant bezig zijn maar ook oog hebben voor wat er om je heen gebeurd. Het is ook verder willen kijken dan je eigen taak en functie. Wat als die back-office medewerker had gezegd: "Ik kan u niet helpen maar ik zie dat u zit te wachten, kan ik u een kop koffie aanbieden?". En het is ook kwestie van prioriteiten. Eerst de thee of eerst de klant.

Als sectordirecteur ben ik vooral achter de schermen bezig en kom ik relatief weinig in de bibliotheek zelf. De keren dat ik in de bibliotheek ben zie ik regelmatig klanten die zoekende zijn of voor de informatiebalie staan te wachten. Lang niet altijd speek ik ze aan met de vraag of ik ze kan helpen. Iets wat me vaak ook niet heel goed afgaat en waar ik al snel hulp nodig heb van mijn collega’s. Maar de keren dat ik het wel deed had ik in elk geval wel aandacht voor de klant. De ervaring van afgelopen week heeft me geleerd dat dat tocht wel een heel essentiële voorwaarde is voor echte klantgerichtheid.

Als u ook een bijzondere ervaringen met ons heeft laat het me dan alstublieft weten. De positieve ervaringen sterken ons in ons doen en laten en van de negatieve kunnen we veel leren.

Alstublieft, een traktatie van ons!

2010-08-16T09:17:00.008+02:00

De bibliotheek is al lang veel meer dan boeken alleen. Of zoals een collega een keer mooi uitdrukte: meer dan stof en stilte. Wij zelf weten dat maar al te goed. Maar het blijkt echter keer op keer dat, met name potentiële, klanten niet goed op de hoogte zijn van al het moois dat we te bieden hebben.

Uit onderzoek blijkt namelijk dat vrijwel iedere Brabander bekend is met het fenomeen De Bibliotheek, maar dat velen er ook een achterhaald beeld van hebben. Om er een paar te noemen: alleen bestemd voor lezers; het moet er altijd en overal stil zijn; streng kijkende bibliothecarissen houden je in de gaten, het is er stoffig met al die boeken, als je geen lid bent mag je niet naar binnen. Misschien weet u er ook nog wel een paar?

Dit imago leeft bij een groot gedeelte van de niet gebruikers van de bibliotheek en is een hardnekkig fenomeen. Ik ben bijna veertig jaar werkzaam in bibliotheken en veertig jaar geleden klopte dit beeld wel. Bij de eerste bibliotheek waar ik mijn bibliotheekloopbaan startte, ontdekte ik een heus 'gifkastje' op zolder. De oningewerkte 'Ik Jan Cremer', 'Turks fruit', Kort Amerikaans'enz. stonden daar achter slot en grendel. Al geruime tijd klopt dit beeld niet met de werkelijkheid, maar imago is moeilijk te veranderen.

Wat kunnen we daar aan doen? Inmiddels is er een provinciale campagne ingezet om de consument kennis te laten maken met de vernieuwde diensten van de Brabantse bibliotheken. De ( her) ontdek de Biep campagne is erop gericht om nieuwe leden te werven en het imago van Bibliotheek Midden-Brabant te verbeteren.

Daarom gaan we verrassen en trakteren, want mensen die al een tijdje niet bij ons zijn geweest, worden zeker verrast. Verrast door bijvoorbeeld onze grote en actuele collectie van meer dan een half miljoen boeken, cd's, dvd's, tijdschriften. En ze worden getrakteerd doordat ze de eerste drie maanden gratis en onbeperkt films en cd's mogen lenen. Hiermee krijgen ze de kans om weer eens Debiteuren- crediteuren te zien op dvd, om maar eens een voorbeeld te noemen. De serie waarin Annet Malherbe zo'n mooie rol speelde. Ze was zondag te zien in Zomergasten met een keur aan verrassende fragmenten.

Op www.bibliotheekmb.nl/trakteert vindt u meer informatie over deze actie. U kunt zich aanmelden of uw kennis testen met de quiz. Iedereen maakt ook nog kans op een jaar lang gratis kijk- en luisterplezier, ook onze trouwe leden uiteraard!

Henriette de Kok

Daar blijf ik voor thuis!

2010-08-09T13:47:00.022+02:00

Zomergasten is mijn favoriete tv-programma. Ik besteed weinig tijd aan televisie kijken, maar ik heb ook stellig de indruk dat ik daar weinig aan mis. Op Zomergasten kan ik me weliswaar echt verheugen. In tegenstelling tot verschillende commentatoren, zijn voor mij de beelden favoriet. Natuurlijk is het inspirerend als er ook een goed gesprek plaatsvindt, maar daar staat of valt voor mij de uitzending niet mee.

Gedurende de aflevering van Maarten 't Hart gisteren heb ik ook de Twitterdiscussie gevolgd. Mijn conclusie is, onder het motto zoveel hoofden zoveel zinnen, dat er niets nieuws onder de zon is.

Soms zijn de gekozen fragmenten een feest van de herkenning, maar vaak toch ook een ontdekking van mooie en interessante pareltjes. Bronnen van inspiratie en nieuwsgierigheid die nader ontdekt moeten worden.

De column van Aleid Truijens in de Volkskrant van vorige week had als titel 'Bildung' en ging over het belang van aandacht voor maatschappelijke onderwerpen bij alle vakken in het onderwijs en niet alleen bij maatschappijleer. In het kader van dit artikel zou dit programma verplichte kost moeten zijn voor de leerlingen van het VO. Waarschijnlijk zijn er wel bevlogen en betrokken docenten die iets met het materiaal doen in hun lessen, maar zeker weten doe ik dit niet. Ik weet wel dat de gebruikersrechten een stevige drempel vormen, maar is dit het belangrijkste argument?

Paulien Cornelisse had in haar selectie ook weer verschillende thema's die vragen om verdieping. En dan is het fijn dat er een goed gesorteerde bibliotheek is. Want in onze boekenkast van 600.000 banden zijn de aangehaalde boektitels en een deel van de films terug te vinden, compleet met achtergrondinformatie.

Annette Malherbe is de volgende gast, dat kan weer een boeiende tv-avond worden...

Henriëtte de Kok